পলিয়েষ্টাৰ আঁহ উৎপাদনৰ বাবে ফৰ্মিক এচিড অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কেঁচামাল। পলিয়েষ্টাৰ আঁহ উৎপাদনত ফৰ্মিক এচিডক অনুঘটক বা নিয়ন্ত্ৰক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি পলিমাৰাইজেচন বিক্ৰিয়াৰ হাৰ আৰু উৎপাদনৰ ধৰ্ম নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰিব পাৰি। ই এষ্টেৰিফিকেশন বিক্ৰিয়াক প্ৰসাৰিত কৰিব পাৰে আৰু পলিয়েষ্টাৰ আঁহৰ গুণগত মান আৰু উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পলিয়েষ্টাৰ আঁহ উৎপাদনত ফৰ্মিক এচিডে টেৰেফ্থালিক এচিড আৰু ইথিলিন গ্লাইকলৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি পলিইথাইলিন টেৰেফ্থালেট (PET) উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যিটো উচ্চ শক্তি, ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু ভাল আকৃতি ধৰি ৰখা পলিয়েষ্টাৰ আঁহ, আৰু যিটো পোছাক, ঘৰুৱা বস্ত্ৰ আৰু উদ্যোগিক কাপোৰত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২/ চামৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ
চামৰা উদ্যোগত ফৰ্মিক এচিড হৈছে সাধাৰণতে ব্যৱহৃত টেনিং এজেণ্ট। ই চামৰাৰ কলাজেনৰ সৈতে ক্ৰছ লিংক কৰি চামৰাৰ নমনীয়তা, পানী প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু স্থায়িত্ব উন্নত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও চামৰাৰ নিষ্ক্ৰিয়কৰণ, কোমল কৰা আৰু ৰং কৰাত ফৰ্মিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। নিষ্ক্ৰিয়কৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ফৰ্মিক এচিডে চামৰাৰ পৃষ্ঠত থকা ক্ষাৰকীয় পদাৰ্থবোৰ নিষ্ক্ৰিয় কৰি চামৰাৰ পৃষ্ঠভাগ নিৰপেক্ষ কৰি তুলিব পাৰে আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰক্ৰিয়াকৰণ পদক্ষেপৰ বাবে ভাল পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কোমল কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াত ফৰ্মিক এচিডে চামৰাৰ ভিতৰলৈ সোমাই চামৰাৰ আঁহবোৰ ঢিলা কৰি তুলিব পাৰে, যাতে চামৰাৰ কোমলতা বৃদ্ধি পায়।
৩/ ধাতুৰ পৃষ্ঠৰ শোধন
ধাতুৰ পৃষ্ঠ পৰিশোধনৰ ক্ষেত্ৰতো ফৰ্মিক এচিডৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰয়োগ আছে। ধাতুৰ পৃষ্ঠৰ পৰা অক্সিডাইজড ছাল, মৰিছা আৰু মলি আঁতৰোৱাৰ বাবে ইয়াক এচিড ডিটাৰজেণ্ট হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, তীখাৰ পৃষ্ঠ পৰিশোধনত ফৰ্মিক এচিডৰ দ্ৰৱ এটাই তীখাৰ পৃষ্ঠত থকা মৰিছা (যাৰ মূল উপাদান ফেৰিক অক্সাইড)ৰ সৈতে ৰাসায়নিকভাৱে বিক্ৰিয়া কৰি দ্ৰৱণীয় লোহাৰ আয়ন আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড উৎপন্ন কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত মৰিছা আঁতৰি যায়। ইয়াৰ উপৰিও ধাতুৰ নিষ্ক্ৰিয়কৰণৰ বাবেও ফৰ্মিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ধাতুৰ পৃষ্ঠত ঘন অক্সাইড ফিল্ম গঠন কৰি ফৰ্মিক এচিডে ধাতুৰ অধিক অক্সিডেচন আৰু জাৰণ ৰোধ কৰিব পাৰে।
দ্বিতীয়তে, কৃষি প্ৰয়োগ
১/ খাদ্য সংযোজক
পশুপালনত ফৰ্মিক এচিড প্ৰায়ে খাদ্য সংযোজক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ই খাদ্যৰ পি এইচ মান হ্ৰাস কৰিব পাৰে, খাদ্যত থকা ক্ষতিকাৰক অণুজীৱৰ বৃদ্ধিত বাধা দিব পাৰে আৰু খাদ্যৰ শেল্ফ লাইফ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰুমিনেণ্টৰ (যেনে গৰু-ভেড়া) খাদ্যত ফৰ্মিক এচিড যোগ কৰিলে খাদ্যৰ ৰুচিবোধ বৃদ্ধি পায় আৰু জীৱ-জন্তুৰ খাদ্য গ্ৰহণ আৰু হজম ক্ষমতা বৃদ্ধি পাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও ফৰ্মিক এচিডে প্ৰাণীৰ অন্ত্ৰৰ এচিড-বেইজৰ ​​ভাৰসাম্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে, উপকাৰী অণুজীৱৰ বৃদ্ধিত সহায় কৰিব পাৰে আৰু ক্ষতিকাৰক অণুজীৱৰ প্ৰজনন ৰোধ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত প্ৰাণীৰ স্বাস্থ্য আৰু উৎপাদন ক্ষমতা উন্নত হয়।
২) কীটনাশকৰ মধ্যৱৰ্তী পদাৰ্থ
বিভিন্ন ধৰণৰ কীটনাশক সংশ্লেষণৰ বাবেও ফৰ্মিক এচিড কীটনাশকৰ মধ্যৱৰ্তী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমান অৰ্গেন’ফছফৰাছ কীটনাশকৰ সংশ্লেষণ প্ৰক্ৰিয়াত কেঁচামাল হিচাপে ফৰ্মিক এচিডৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰয়োজন হয়। এই কীটনাশকসমূহৰ কাৰ্যক্ষম কীটনাশক, বেক্টেৰিয়ানাশক আৰু ঘাঁহনিনাশক প্ৰভাৱ আছে, যাৰ ফলত শস্যক কীট-পতংগ আৰু ৰোগৰ পৰা ফলপ্ৰসূভাৱে ৰক্ষা কৰি শস্যৰ উৎপাদন আৰু গুণগত মান উন্নত কৰিব পাৰি।
তৃতীয়তে, চিকিৎসা আৰু খাদ্যৰ ক্ষেত্ৰ
১/ ঔষধৰ মধ্যৱৰ্তী পদাৰ্থ
ঔষধ উদ্যোগত ফৰ্মিক এচিডৰ সহায়ত বিভিন্ন ধৰণৰ ঔষধ সংশ্লেষণ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, কিছুমান এন্টিবায়টিক, ভিটামিন আৰু হৰম’নৰ সংশ্লেষণৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ফৰ্মিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে। ইয়াৰ উপৰিও ঔষধৰ শোধন আৰু বিশুদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ফৰ্মিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াক দ্রাৱক বা কণ্ডিচনাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি ঔষধৰ পৰা অশুদ্ধি আঁতৰোৱাত সহায় কৰিব পাৰি আৰু ইয়াৰ বিশুদ্ধতা আৰু গুণগত মান উন্নত কৰিব পাৰি।
২) খাদ্য সংযোজক
খাদ্য উদ্যোগত ফৰ্মিক এচিড সংৰক্ষক আৰু এচিডিফায়াৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ই খাদ্যত থকা অণুজীৱৰ বৃদ্ধি ৰোধ কৰি খাদ্যৰ শেল্ফ লাইফ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পানীয়, চচ, জাম আদি খাদ্যত সঠিক পৰিমাণৰ ফৰ্মিক এচিড যোগ কৰিলে খাদ্যৰ অৱক্ষয় আৰু নষ্ট হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব পাৰি। ইয়াৰ উপৰিও ফৰ্মিক এচিডে খাদ্যৰ এক নিৰ্দিষ্ট টেঙাতাও দিব পাৰে আৰু খাদ্যৰ সোৱাদ আৰু সোৱাদ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।
IV. অন্যান্য প্ৰয়োগ
১/ জৈৱিক সংশ্লেষণ
জৈৱিক সংশ্লেষণৰ বাবে ফৰ্মিক এচিড এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেঁচামাল। ইয়াৰ সহায়ত বিভিন্ন ধৰণৰ জৈৱ যৌগ যেনে এষ্টাৰ, এমাইড আৰু নাইট্ৰাইল সংশ্লেষণ কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, এষ্টেৰিফিকেশন বিক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে ফৰ্মিক এচিডে এলক’হল যৌগসমূহৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি এষ্টাৰ যৌগ উৎপন্ন কৰিব পাৰে, এই এষ্টাৰ যৌগসমূহ মছলা, আৱৰণ আৰু প্লাষ্টিক আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
২) বেটাৰীৰ ইলেক্ট্ৰলাইট
বেটাৰীৰ ইলেক্ট্ৰলাইটৰ উপাদান হিচাপেও ফৰ্মিক এচিড ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। কিছুমান ইন্ধন কোষ আৰু লিথিয়াম-আয়ন বেটাৰীত ফৰ্মিক এচিডক প্ৰ’টন দাতা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰি আৰু বেটাৰীৰ কাৰ্য্যক্ষমতা আৰু কাৰ্যক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি।
সামৰণিত ক’ব পাৰি যে বহুকাৰ্য্যকৰী ৰাসায়নিক হিচাপে ফৰ্মিক এচিডৰ বহু ক্ষেত্ৰত বহুল প্ৰয়োগ আছে। বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ নিৰন্তৰ অগ্ৰগতি আৰু নতুন প্ৰয়োগৰ নিৰন্তৰ বিকাশৰ লগে লগে ফৰ্মিক এচিডৰ বজাৰত চাহিদা আৰু অধিক বৃদ্ধি পাব বুলি আশা কৰা হৈছে।