লেখাটো গৱেষণা বিষয়ৰ অংশ “ৰোগকাৰক আৰু কীট-পতংগৰ প্ৰতি মাহজাতীয় শস্যৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি”, ৫টা প্ৰবন্ধৰ সকলোবোৰ চাওক
ভেঁকুৰৰ উদ্ভিদৰ ৰোগ নেক্ৰচিছৰ কাৰণকাৰী কাৰক স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম (Lib.) ডি বেৰীয়ে বিভিন্ন গৃহস্থ উদ্ভিদক সংক্ৰমিত কৰিবলৈ বহুস্তৰীয় কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই অধ্যয়নত ছ্যুড’ম’নাছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা বগা ছাইৰ প্ৰতি ফেজিঅ’লাছ ভলগেৰিছ এল. ইন ভিট্ৰ’ পৰীক্ষাত দেখা গ’ল যে এল-অৰ্নিথাইনে মাত্ৰা নিৰ্ভৰশীলভাৱে এছ পাইৰেন’ইড’ছাৰ মাইচেলিয়াল বৃদ্ধি যথেষ্ট পৰিমাণে বাধা দিয়ে। তদুপৰি ই সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত বগা ছাইৰ তীব্ৰতা বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিব পাৰে। তদুপৰি এল-অৰ্নিথাইনে শোধন কৰা উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিত উদ্দীপিত কৰিছিল, ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে পৰীক্ষা কৰা এল-অৰ্নিথাইনৰ ঘনত্ব পৰিশোধিত উদ্ভিদৰ বাবে ফাইটোটক্সিক নহয়। ইয়াৰ উপৰিও এল-অৰ্নিথাইনে নন-এনজাইমেটিক এন্টিঅক্সিডেন্ট (মুঠ দ্ৰৱণীয় ফেনলিক আৰু ফ্লেভন’ইড) আৰু এনজাইমেটিক এন্টিঅক্সিডেন্ট (কেটালেজ (CAT), পেৰাঅক্সিডেজ (POX), আৰু পলিফেনল অক্সিডেজ (PPO))ৰ প্ৰকাশ বৃদ্ধি কৰে, আৰু তিনিটা এন্টিঅক্সিডেন্ট সম্পৰ্কীয় জিন (PvCAT1, PvSOD, আৰু PvGR)ৰ প্ৰকাশ বৃদ্ধি কৰে। তদুপৰি, ইন চিলিকো বিশ্লেষণে এছ. (PlOAH) কাৰ্য্যকৰী বিশ্লেষণ, সংৰক্ষিত ডমেইন, আৰু টপোলজিৰ ক্ষেত্ৰত। আমোদজনকভাৱে আলুৰ ডেক্ট্ৰ’জ ব্ৰথ (PDB) মাধ্যমত এল-অৰ্নিথাইন যোগ কৰিলে এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম মাইচেলিয়াত SsOAH জিনৰ প্ৰকাশ যথেষ্ট হ্ৰাস পায়। একেদৰে এল-অৰ্নিথাইনৰ বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে চিকিৎসা কৰা উদ্ভিদৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ভেঁকুৰৰ মাইচেলিয়াত SsOAH জিনৰ প্ৰকাশ যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে। শেষত এল-অৰ্নিথাইন প্ৰয়োগ কৰিলে পিডিবি মাধ্যম আৰু সংক্ৰমিত পাত উভয়তে অক্সালিক এচিডৰ নিঃসৰণ যথেষ্ট হ্ৰাস পায়। সামৰণিত ক’ব পাৰি যে এল-অৰ্নিথাইনে ৰেডক্সৰ অৱস্থা বজাই ৰখাৰ লগতে সংক্ৰমিত উদ্ভিদৰ প্ৰতিৰক্ষা সঁহাৰি বৃদ্ধি কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে। এই অধ্যয়নৰ ফলাফলে বগা ছাই নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক, পৰিৱেশ অনুকূল পদ্ধতি উদ্ভাৱনত সহায় কৰিব পাৰে আৰু বীন উৎপাদন আৰু অন্যান্য শস্যৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ কম কৰিব পাৰে।
নেক্ৰ'ট্ৰফিক ভেঁকুৰ স্ক্লেৰ'টিনিয়া স্ক্লেৰ'টিঅ'ৰাম (Lib.) ডি বেৰীৰ ফলত হোৱা বগা ছাই হৈছে এক বিধ্বংসী, উৎপাদন হ্ৰাস কৰা ৰোগ যিয়ে বিশ্বব্যাপী বীন (Phaseolus vulgaris L.) উৎপাদনৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই আনিছে (Bolton et al., 2006)। স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰটিঅ’ৰাম হৈছে মাটিত থকা ভেঁকুৰৰ উদ্ভিদৰ ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীৱাণু নিয়ন্ত্ৰণ কৰাটো আটাইতকৈ কঠিন, ইয়াৰ ৬০০ৰো অধিক উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বহল গৃহস্থৰ পৰিসৰ আৰু গৃহস্থৰ কলাসমূহক অনিৰ্দিষ্টভাৱে দ্ৰুতভাৱে মেচেৰেট কৰাৰ ক্ষমতা আছে (লিয়াং আৰু ৰলিন্স, ২০১৮)। প্ৰতিকূল পৰিস্থিতিত ই জীৱনচক্ৰৰ এক জটিল পৰ্যায়ৰ মাজেৰে পাৰ হয়, মাটিত ক’লা, কঠিন, বীজৰ দৰে গঠন হিচাপে বা সংক্ৰমিত উদ্ভিদৰ মাইচেলিয়াম বা ষ্টেম পিথত বগা, ফুলি উঠা বৃদ্ধি হিচাপে দীৰ্ঘ সময় ধৰি নিদ্ৰাহীন হৈ থাকে (Schwartz et al., 2005)। এছ স্ক্লেৰটিঅ’ৰামে স্ক্লেৰ’টিয়া গঠন কৰিবলৈ সক্ষম, যাৰ ফলত ই সংক্ৰমিত পথাৰত দীৰ্ঘদিন ধৰি জীয়াই থাকিব পাৰে আৰু ৰোগৰ সময়তো স্থায়ী হ’ব পাৰে (শ্ব’ৱাৰ্টজ আৰু অন্যান্য, ২০০৫)। স্ক্লেৰ’টিয়া পুষ্টিকৰ উপাদানৰে সমৃদ্ধ, মাটিত দীৰ্ঘদিন ধৰি থাকিব পাৰে আৰু পৰৱৰ্তী সংক্ৰমণৰ বাবে প্ৰাথমিক ইন’কুলাম হিচাপে কাম কৰে (শ্ব’ৱাৰ্টজ আৰু অন্যান্য, ২০০৫)। অনুকূল পৰিস্থিতিত স্ক্লেৰ'টিয়াই অংকুৰণ কৰি বায়ুমণ্ডলীয় বিজাণু উৎপন্ন কৰে যিয়ে উদ্ভিদৰ মাটিৰ ওপৰৰ সকলো অংশক সংক্ৰমিত কৰিব পাৰে, ফুল, কাণ্ড বা গুটিকে ধৰি কিন্তু ইয়াত সীমাবদ্ধ নহয় (শ্ব'ৱাৰ্টজ আৰু অন্যান্য, ২০০৫)।
স্ক্লেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামে ইয়াৰ গৃহস্থ উদ্ভিদক সংক্ৰমিত কৰিবলৈ বহুস্তৰীয় কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে, য’ত স্ক্লেৰ’টিয়াল অংকুৰণৰ পৰা লক্ষণৰ বিকাশলৈকে একাধিক সমন্বিত পৰিঘটনা জড়িত হৈ থাকে। প্ৰথম অৱস্থাত এছ. তাৰ পিছত ভেঁকুৰে উদ্ভিদৰ কোষবেৰৰ পি এইচ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ, এনজাইমেটিক অৱক্ষয় আৰু কলাৰ আক্ৰমণক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ আৰু গৃহস্থ উদ্ভিদৰ অক্সিডেটিভ বিস্ফোৰণ দমন কৰিবলৈ অক্সালিক এচিড, যিটো এটা ভাইৰুলেন্স ফ্যাক্টৰ নিঃসৰণ কৰে। এই এচিডিকৰণ প্ৰক্ৰিয়াই উদ্ভিদৰ কোষবেৰ দুৰ্বল কৰি তোলে, ভেঁকুৰৰ কোষ বেৰ অৱক্ষয়কাৰী এনজাইম (CWDEs)ৰ স্বাভাৱিক আৰু কাৰ্যক্ষম কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে অনুকূল পৰিৱেশ প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত ৰোগকাৰক জীৱাণুৱে শাৰীৰিক বাধা অতিক্ৰম কৰি গৃহস্থৰ কলাত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে (মাৰ্চিয়ানো আৰু অন্যান্য, ১৯৮৩)। এবাৰ সোমাই গ’লে এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামে কেইবাটাও চিডব্লিউডিই নিঃসৰণ কৰে, যেনে পলিগেলেক্টুৰ’নেজ আৰু চেলুলেজ, যিয়ে সংক্ৰমিত কলাত ইয়াৰ বিস্তাৰ সহজ কৰি তোলে আৰু কলাৰ নেক্ৰ’ছিছৰ সৃষ্টি কৰে। ঘাঁ আৰু হাইফাল মেটৰ অগ্ৰগতিৰ ফলত বগা ছাইৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ লক্ষণ দেখা দিয়ে (Hegedus and Rimmer, 2005)। ইফালে, গৃহস্থ উদ্ভিদে আৰ্হি চিনাক্তকৰণ ৰিচেপ্টৰ (PRR)ৰ জৰিয়তে ৰোগকাৰক-সংলগ্ন আণৱিক আৰ্হি (PAMP) চিনাক্ত কৰে, যাৰ ফলত সংকেত প্ৰদানৰ শৃংখলাবদ্ধ পৰিঘটনাৰ সূচনা হয় যিয়ে শেষত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিক্ৰিয়া সক্ৰিয় কৰে।
দশক দশক ধৰি ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱাৰ পিছতো ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীৱাণুৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা, জীয়াই থকা আৰু খাপ খুৱাব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে অন্যান্য বাণিজ্যিক শস্যৰ দৰেই বীনতো পৰ্যাপ্ত প্ৰতিৰোধী জাৰ্মপ্লাজমৰ অভাৱ হৈয়েই আছে। ৰোগ ব্যৱস্থাপনা সেয়েহে অত্যন্ত প্ৰত্যাহ্বানজনক আৰু ইয়াৰ বাবে এক সংহত, বহুমুখী কৌশলৰ প্ৰয়োজন হয় য'ত সাংস্কৃতিক পদ্ধতি, জৈৱিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ৰাসায়নিক ভেঁকুৰনাশকৰ সংমিশ্ৰণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় (O'Sullivan et al., 2021)। বগা ছাইৰ ৰাসায়নিক নিয়ন্ত্ৰণ আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূ কাৰণ ভেঁকুৰনাশক ঔষধ সঠিকভাৱে আৰু সঠিক সময়ত প্ৰয়োগ কৰিলে ৰোগৰ বিস্তাৰ ফলপ্ৰসূভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰি, সংক্ৰমণৰ তীব্ৰতা হ্ৰাস কৰিব পাৰি আৰু উৎপাদনৰ ক্ষতি কম কৰিব পাৰি। কিন্তু অতিমাত্ৰা ব্যৱহাৰ আৰু ভেঁকুৰনাশক ঔষধৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা নিৰ্ভৰশীলতাই এছ. সেয়েহে পৰিৱেশ অনুকূল বিকল্প বিচাৰি উলিওৱাটো এটা শীৰ্ষ অগ্ৰাধিকাৰৰ বিষয় হৈ পৰিছে।
পলিয়ামাইন (PAs), যেনে পুট্ৰেচিন, স্পাৰমিডিন, স্পাৰ্মাইন, আৰু কেডাভেৰিনে মাটিত থকা উদ্ভিদ ৰোগকাৰক জীৱাণুৰ বিৰুদ্ধে আশাব্যঞ্জক বিকল্প হিচাপে কাম কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত বিপজ্জনক ৰাসায়নিক ভেঁকুৰনাশকৰ ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে বা আংশিকভাৱে হ্ৰাস পায় (Nehela et al., 2024; Yi et al., 2024)। উচ্চ উদ্ভিদত পি এসমূহ কোষ বিভাজন, পৃথকীকৰণ, আৰু অজৈৱিক আৰু জৈৱিক চাপৰ প্ৰতি সঁহাৰিকে ধৰি বহুতো শাৰীৰিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত (Killiny and Nehela, 2020)। ইহঁতে এন্টিঅক্সিডেন্ট হিচাপে কাম কৰিব পাৰে, প্ৰতিক্ৰিয়াশীল অক্সিজেন প্ৰজাতি (ROS) স্ক্যাভেঞ্জ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে, ৰেডক্স হোমিঅ'ষ্টেছিছ বজাই ৰাখিব পাৰে (Nehela and Killiny, 2023), প্ৰতিৰক্ষা-সম্পৰ্কীয় জিন প্ৰৰোচিত কৰিব পাৰে (Romero et al., 2018), বিভিন্ন বিপাকীয় পথ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে (Nehela and Killiny, 2023), এণ্ড'জেন ফাইটোহৰম'ন (Nehela and Killiny, 2023) নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। 2019), প্ৰণালীবদ্ধ আয়ত্ব কৰা প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা (SAR) স্থাপন কৰে, আৰু উদ্ভিদ-ৰোগকাৰক পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰে (Nehela and Killiny, 2020; Asija et al., 2022; Czerwoniec, 2022)। মন কৰিবলগীয়া যে উদ্ভিদৰ প্ৰতিৰক্ষাত পি এৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যৱস্থা আৰু ভূমিকা উদ্ভিদৰ প্ৰজাতি, ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীৱাণু আৰু পৰিৱেশৰ অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভিন্ন হয়। উদ্ভিদত আটাইতকৈ প্ৰচুৰ পৰিমাণে থকা পি এ প্ৰয়োজনীয় পলিএমাইন এল-অৰ্নিথাইনৰ পৰা জৈৱসংশ্লেষণ কৰা হয় (Killiny and Nehela, 2020)।
উদ্ভিদৰ বৃদ্ধি আৰু বিকাশত এল-অৰ্নিথাইনে একাধিক ভূমিকা পালন কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, পূৰ্বৰ গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে ধানত (Oryza sativa) অৰ্নিথাইন নাইট্ৰজেন পুনঃব্যৱহাৰ (Liu et al., 2018), ধানৰ উৎপাদন, গুণগত মান আৰু সুগন্ধি (Lu et al., 2020), আৰু পানীৰ চাপৰ প্ৰতিক্ৰিয়া (Yang et al., 2000)ৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে। তদুপৰি, এল-অৰ্নিথিনৰ বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে চেনি বুট (Beta vulgaris) (Hussein et al., 2019) খৰাং সহনশীলতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰে আৰু পিঁয়াজ (Allium Cepa) (Çavuşoǧlu আৰু Çavuşoǧlu, 2021) আৰু কাজু (Anacardium occidentale) ত নিমখৰ চাপ হ্ৰাস কৰে। উদ্ভিদ (ডা ৰোচা আৰু অন্যান্য, ২০১২)। অজৈৱিক চাপ প্ৰতিৰক্ষাত এল-অৰ্নিথাইনৰ সম্ভাৱ্য ভূমিকা হ’ব পাৰে পৰিশোধিত উদ্ভিদত প্ৰ’লিন জমা হোৱাৰ লগত ইয়াৰ জড়িততা। উদাহৰণস্বৰূপে, প্ৰ'লিন বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত জিন, যেনে অৰ্নিথাইন ডেল্টা এমিনোট্ৰেন্সফেৰেজ (ডেল্টা-OAT) আৰু প্ৰ'লিন ডিহাইড্ৰ'জেনেজ (ProDH1 আৰু ProDH2) জিন, পূৰ্বতে নিকোটিয়ানা বেনথামিয়ানা আৰু আৰবিড'প্সিছ থেলিয়ানাৰ অ-গৃহস্থ ছ্যুড'ম'নাছ চিৰিঞ্জা ষ্ট্ৰেইন (চেণ্টিল-কুমাৰ আৰু... মহীশূৰ, ২০১২)। আনহাতে, ৰোগকাৰক জীৱাণুৰ বৃদ্ধিৰ বাবে ভেঁকুৰৰ অৰ্নিথাইন ডিকাৰ্বক্সিলেজ (ODC)ৰ প্ৰয়োজন হয় (Singh et al., 2020)। ফুচেৰিয়াম অক্সিস্প’ৰামৰ অ’ডিচি লক্ষ্য কৰি লোৱা চ. sp. লাইকোপাৰচিচিয়ে হোষ্ট-ইণ্ডুচড জিন চাইলেন্সিং (HIGS)ৰ জৰিয়তে টমেটো গছৰ ফুচেৰিয়াম উইল্টৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰে (Singh et al., 2020)। কিন্তু ফাইটোপেথ’জেনৰ দৰে জৈৱিক চাপৰ বিৰুদ্ধে বহিৰ্জাতীয় অৰ্নিথাইন প্ৰয়োগৰ সম্ভাৱ্য ভূমিকা ভালদৰে অধ্যয়ন কৰা হোৱা নাই। তাতোকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ’ল, ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত জৈৱৰাসায়নিক আৰু শাৰীৰিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত অৰ্নিথাইনৰ প্ৰভাৱ বহুলাংশে অন্বেষণ কৰা হোৱা নাই।
মাহজাতীয় শস্যৰ এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ সংক্ৰমণৰ জটিলতা বুজাটো ফলপ্ৰসূ নিয়ন্ত্ৰণ কৌশলৰ বিকাশৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই অধ্যয়নত আমি স্ক্লেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম সংক্ৰমণৰ প্ৰতি মাহজাতীয় উদ্ভিদৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা আৰু প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰক হিচাপে ডাইমাইন এল-অৰ্নিথাইনৰ সম্ভাৱ্য ভূমিকা চিনাক্ত কৰাৰ লক্ষ্য লৈছিলো। আমি অনুমান কৰোঁ যে, সংক্ৰমিত উদ্ভিদৰ প্ৰতিৰক্ষা সঁহাৰি বৃদ্ধি কৰাৰ উপৰিও, এল-অৰ্নিথাইনে ৰেডক্সৰ অৱস্থা বজাই ৰখাতো মূল ভূমিকা পালন কৰে। আমি প্ৰস্তাৱ দিছো যে এল-অৰ্নিথাইনৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ এনজাইমেটিক আৰু নন-এনজাইমেটিক এন্টিঅক্সিডেন্ট প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভেঁকুৰৰ ৰোগ সৃষ্টিকাৰীতা/ভাইৰুলেন্স কাৰক আৰু সংশ্লিষ্ট প্ৰটিনৰ সৈতে হস্তক্ষেপৰ সৈতে জড়িত। এল-অৰ্নিথাইনৰ এই দ্বৈত কাৰ্য্যক্ষমতাই ইয়াক বগা ছাইৰ প্ৰভাৱ কমোৱাৰ বাবে আৰু সাধাৰণ মাহজাতীয় শস্যৰ এই শক্তিশালী ভেঁকুৰৰ ৰোগ সৃষ্টিকাৰী জীৱাণুৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে এক বহনক্ষম কৌশলৰ বাবে এক আশাব্যঞ্জক প্ৰাৰ্থী কৰি তোলে। বৰ্তমানৰ অধ্যয়নৰ ফলাফলে বগা ছাই নিয়ন্ত্ৰণ আৰু মাহজাতীয় উৎপাদনত ইয়াৰ প্ৰভাৱ কমোৱাৰ বাবে উদ্ভাৱনীমূলক, পৰিৱেশ অনুকূল পদ্ধতিৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে।
এই অধ্যয়নত সাধাৰণ বীনৰ এটা সহজলভ্য জাত গিজা ৩ (Phaseolus vulgaris L. cv. Giza 3) পৰীক্ষামূলক সামগ্ৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইজিপ্তৰ ক্ষেত্ৰ শস্য গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (এফ চি আৰ আই), কৃষি গৱেষণা কেন্দ্ৰ (এ আৰ চি)ৰ মাহজাতীয় শস্য গৱেষণা বিভাগে সদয়ভাৱে স্বাস্থ্যসন্মত বীজ প্ৰদান কৰিছিল। সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত (২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, আপেক্ষিক আৰ্দ্ৰতা ৭৫ ± ১%, ৮ ঘন্টা পোহৰ/১৬ ঘন্টা আন্ধাৰ) এছ. বীজ সিঁচাৰ ৭–১০ দিন পিছত (ডি পি এছ) পুলিবোৰ পাতল কৰি একেধৰণৰ বৃদ্ধিৰ দুটা পুলি আৰু প্ৰতিটো পাত্ৰত তিনিটা সম্পূৰ্ণ বিস্তাৰিত পাতহে ৰৈ যায়। সকলো ট্ৰেত ৰখা গছক দুসপ্তাহৰ মূৰে মূৰে এবাৰ পানী দিয়া হৈছিল আৰু প্ৰদত্ত জাতটোৰ বাবে পৰামৰ্শ দিয়া হাৰত প্ৰতিমাহে সাৰ দিয়া হৈছিল।
৫০০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ ঘনত্বৰ এল-অৰ্নিথাইনডাইমাইন ((+)-(S)-২,৫-ডাইএমিনোপেণ্টান’ইক এচিড বুলিও জনা যায়; চিগমা-এলড্ৰিচ, ডাৰ্মষ্টাড, জাৰ্মানী) প্ৰস্তুত কৰিবলৈ প্ৰথমে ৫০ মিলিগ্ৰাম ১০০ মিলিলিটাৰ বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানীত দ্ৰৱীভূত কৰা হ’ল। তাৰ পিছত ষ্টক দ্ৰৱটো পাতল কৰি পৰৱৰ্তী পৰীক্ষাত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, ছটা শৃংখলাৰ এল-অৰ্নিথাইনৰ ঘনত্ব (১২.৫, ২৫, ৫০, ৭৫, ১০০, আৰু ১২৫ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) ইন ভিট্ৰ’ত পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানী ঋণাত্মক নিয়ন্ত্ৰণ (Mock) হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক “Rizolex-T” ৫০% ভিজাব পৰা গুড়ি (toclofos-methyl 20% + thiram 30%; KZ-Kafr El Zaayat Pesticides and Chemicals Company, Kafr El Zaayat, Gharbia Governorate, Egypt) ধনাত্মক নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক “ৰিজ’লেক্স-টি” পাঁচটা ঘনত্বত (২, ৪, ৬, ৮ আৰু ১০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) ইন ভিট্ৰ’ত পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।
বগা ছাইৰ সাধাৰণ লক্ষণ দেখুওৱা সাধাৰণ বীনৰ ঠাৰি আৰু গুটিৰ নমুনা (আক্ৰমণৰ হাৰ: ১০–৩০%) বাণিজ্যিক পামৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। যদিও সংক্ৰমিত উদ্ভিদৰ সামগ্ৰীৰ অধিকাংশই প্ৰজাতি/জাতৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰা হৈছিল (সংবেদনশীল বাণিজ্যিক জাত গিজা ৩), আন কিছুমান, বিশেষকৈ স্থানীয় বজাৰৰ পৰা পোৱা সামগ্ৰীসমূহ অজ্ঞাত প্ৰজাতিৰ আছিল। সংগ্ৰহ কৰা সংক্ৰমিত সামগ্ৰীবোৰ প্ৰথমে ০.৫% ছডিয়াম হাইপ’ক্লৰাইট দ্ৰৱণেৰে ৩ মিনিটৰ বাবে পৃষ্ঠত বীজাণুমুক্ত কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানীৰে কেইবাবাৰো ধুই বীজাণুমুক্ত ফিল্টাৰ পেপাৰেৰে শুকুৱাই মচি অতিৰিক্ত পানী আঁতৰোৱা হৈছিল। তাৰ পিছত সংক্ৰমিত অংগবোৰক মধ্যম কলাৰ পৰা (সুস্থ আৰু সংক্ৰমিত কলাৰ মাজত) সৰু সৰু টুকুৰা কৰি আলুৰ ডেক্ট্ৰ’জ এগাৰ (PDA) মাধ্যমত কালচাৰ কৰি ২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ১২ ঘন্টা পোহৰ/১২ ঘন্টা আন্ধাৰ চক্ৰত ৫ দিন ইনকিউবেট কৰি স্ক্লেৰ’টিয়া গঠনক উদ্দীপিত কৰা হয়। মিশ্ৰিত বা দূষিত সংস্কৃতিৰ পৰা ভেঁকুৰৰ পৃথকীকৰণ বিশুদ্ধ কৰিবলৈও মাইচেলিয়াল টিপ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। বিশুদ্ধ ভেঁকুৰৰ পৃথকীকৰণ প্ৰথমে ইয়াৰ সাংস্কৃতিক ৰূপগত বৈশিষ্ট্যৰ ভিত্তিত চিনাক্ত কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত অণুবীক্ষণিক বৈশিষ্ট্যৰ ভিত্তিত এছ. শেষত সকলো বিশুদ্ধ পৃথকীকৰণক কোচৰ ধাৰণা পূৰণ কৰিবলৈ সংবেদনশীল সাধাৰণ বীনৰ জাত গিজা ৩ত ৰোগ সৃষ্টিকাৰীতাৰ বাবে পৰীক্ষা কৰা হৈছিল।
ইয়াৰ উপৰিও, হোৱাইট আৰু অন্যান্যই বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি আভ্যন্তৰীণ ট্ৰান্সক্ৰিপ্ট কৰা স্পেচাৰ (ITS) ক্ৰমবিন্যাসৰ ভিত্তিত আটাইতকৈ আক্ৰমণাত্মক এছ. চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, পৃথকীকৰণক আলুৰ ডেক্ট্ৰ’জ জোল (PDB)ত সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল আৰু ২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ৫–৭ দিনৰ বাবে ইনকিউবেট কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত ভেঁকুৰৰ মাইচেলিয়াম সংগ্ৰহ কৰি চীজক্লথৰ মাজেৰে ফিল্টাৰ কৰি বীজাণুমুক্ত পানীৰে দুবাৰ ধুই বীজাণুমুক্ত ফিল্টাৰ পেপাৰেৰে শুকুৱাই লোৱা হ’ল। কুইক-ডি এন এ টি এম ফাংগাল/বেক্টেৰিয়েল মিনিপ্ৰেপ কিট (কুৰামাই-ইজিঅ’কা, ১৯৯৭; আটাল্লাহ আৰু অন্যান্য, ২০২২, ২০২৪) ব্যৱহাৰ কৰি জিন’মিক ​​ডি এন এ পৃথক কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত ITS rDNA অঞ্চলটো নিৰ্দিষ্ট প্ৰাইমাৰ যোৰ ITS1/ITS4 (TCCGTAGGTGAACCTGCGG TCCTCCGCTTATTGATATGC; প্ৰত্যাশিত আকাৰ: 540 bp) ব্যৱহাৰ কৰি বৃদ্ধি কৰা হৈছিল ( Baturo-Ciesniewska et al., 2017 ). বিশুদ্ধ পিচিআৰ সামগ্ৰীসমূহ ক্ৰমবিন্যাসৰ বাবে দাখিল কৰা হৈছিল (বেইজিং আওকে ডিংচেং বায়’টেকন’লজি কোম্পানী, লিমিটেড)। আই টি এছ আৰ ডি এন এ ক্ৰমসমূহক চেংগাৰ ক্ৰমবিন্যাস পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি দ্বিমুখীভাৱে ক্ৰমবিন্যাস কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত বিলাষ্টন চফট্ ৱেৰ ব্যৱহাৰ কৰি জেনবেংক আৰু নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ বায়’টেকন’লজি ইনফৰ্মেশ্যন (এনচিবিআই, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/)ৰ শেহতীয়া তথ্যৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা প্ৰশ্নৰ ক্ৰমসমূহ তুলনা কৰা হৈছিল। এনচিবিআই জেনবেংকত (পৰিপূৰক সূচী S1) শেহতীয়া তথ্যৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা আন ২০টা এছ. সৰ্বোচ্চ সম্ভাৱনা পদ্ধতি আৰু সাধাৰণ সময়-উলটিব পৰা নিউক্লিঅ'টাইড প্ৰতিস্থাপন আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰি বিৱৰ্তন বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল (নেই আৰু কুমাৰ, ২০০০)। সৰ্বাধিক লগ-সম্ভাৱনা থকা গছজোপা দেখুওৱা হৈছে। হিউৰিষ্টিক অনুসন্ধানৰ বাবে প্ৰাৰম্ভিক গছটো চুবুৰীয়া-সংযোগ (NJ) গছ (Kumar et al., 2024) আৰু সৰ্বোচ্চ ক্ষুদ্ৰতা (MP) গছৰ মাজত অধিক লগ-সম্ভাৱনা থকা গছটো বাছি লৈ নিৰ্বাচিত কৰা হয়। এন জে গছটো সাধাৰণ সময়-উলটিব পৰা আৰ্হি ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰা যোৰভিত্তিক দূৰত্বৰ মেট্ৰিক্স ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল (নেই আৰু কুমাৰ, ২০০০)।
এল-অৰ্নিথাইন আৰু বেক্টেৰিয়ানাশক “ৰিজ’লেক্স-টি”ৰ এন্টিবেক্টেৰিয়েল কাৰ্য্যকলাপ ইন ভিট্ৰ’ত এগাৰ প্ৰসাৰণ পদ্ধতিৰে নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। পদ্ধতিঃ এল-অৰ্নিথাইনৰ ষ্টক দ্ৰৱৰ উপযুক্ত পৰিমাণ (৫০০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) লৈ ১০ মিলিলিটাৰ পিডিএ পুষ্টিকৰ মাধ্যমৰ সৈতে ভালদৰে মিহলাই ক্ৰমে ১২.৫, ২৫, ৫০, ৭৫, ১০০ আৰু ১২৫ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ চূড়ান্ত ঘনত্বৰ দ্ৰৱ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি। নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে পাঁচটা ঘনত্বৰ ভেঁকুৰনাশক “ৰিজ’লেক্স-টি” (২, ৪, ৬, ৮ আৰু ১০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) আৰু বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মাধ্যমটো কঠিন হোৱাৰ পিছত ৪ মিলিমিটাৰ ব্যাসৰ স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম কালচাৰৰ সদ্য প্ৰস্তুত কৰা মাইচেলিয়াল প্লাগ এটা পেট্ৰি ডিচৰ মাজলৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল আৰু ২৫±২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত মাইচেলিয়ামে সমগ্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ পেট্ৰি ডিচটো আবৰি নপৰালৈকে কালচাৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত ভেঁকুৰৰ বৃদ্ধি লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল। সমীকৰণ 1 ব্যৱহাৰ কৰি S. sclerotiorum ৰ ৰেডিয়েল বৃদ্ধিৰ শতাংশ নিষেধ গণনা কৰা:
পৰীক্ষাটো দুবাৰ পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল, প্ৰতিটো নিয়ন্ত্ৰণ/পৰীক্ষামূলক গোটৰ বাবে ছটা জৈৱিক প্ৰতিলিপি আৰু প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ বাবে পাঁচটা পাত্ৰ (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটা গছ) দিয়া হৈছিল। পৰীক্ষামূলক ফলাফলৰ সঠিকতা, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু পুনৰুত্পাদনযোগ্যতা নিশ্চিত কৰিবলৈ প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপি দুবাৰ (দুটা কাৰিকৰী প্ৰতিলিপি) বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও আধা সৰ্বোচ্চ প্ৰতিৰোধক ঘনত্ব (IC50) আৰু IC99 (Prentice, 1976) গণনা কৰিবলৈ প্ৰবিট ৰিগ্ৰেছন বিশ্লেষণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত এল-অৰ্নিথাইনৰ সম্ভাৱনা মূল্যায়ন কৰিবলৈ একেৰাহে দুটা পাত্ৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, পাত্ৰবোৰ বীজাণুমুক্ত মাটি-বালিৰ মাটি (৩:১)ৰে ভৰাই সদ্য প্ৰস্তুত কৰা এছ. প্ৰথমে, S. sclerotiorum ৰ আটাইতকৈ আক্ৰমণাত্মক পৃথকীকৰণ (আইছ’লেট #3) এটা স্ক্লেৰটিয়াম আধা কাটি, ইয়াক PDA ত মুখ তললৈ ৰাখি আৰু 25°C ত অবিৰত আন্ধাৰত (24 ঘন্টা) 4 দিন ইনকিউবেট কৰি মাইচেলিয়াল বৃদ্ধিৰ বাবে উদ্দীপিত কৰি কালচাৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত আগৰ প্ৰান্তৰ পৰা ৫ মিলিমিটাৰ ব্যাসৰ চাৰিটা আগাৰ প্লাগ লৈ ১০০ গ্ৰাম ঘেঁহু আৰু চাউলৰ কুঁহিয়াৰৰ বীজাণুমুক্ত মিশ্ৰণ (১:১, v/v) টিকা কৰা হ’ল আৰু সকলো ফ্লাস্কক ২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ১২ ঘন্টা পোহৰ/১২ ঘন্টা আন্ধাৰ চক্ৰত ৫ দিন ইনকিউবেট কৰি স্ক্লেৰ’টিয়া গঠনক উদ্দীপিত কৰা হ’ল। মাটি যোগ কৰাৰ আগতে সকলো ফ্লাস্কৰ ভিতৰৰ বস্তু ভালদৰে মিহলাই একাকাৰতা নিশ্চিত কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত প্ৰতিটো পাত্ৰত ১০০ গ্ৰাম উপনিবেশিক ব্ৰান মিশ্ৰণ যোগ কৰি ৰোগকাৰক জীৱাণুৰ নিৰন্তৰ ঘনত্ব নিশ্চিত কৰা হ’ল। টিকাকৰণ কৰা পাত্ৰবোৰত পানী দি ভেঁকুৰৰ বৃদ্ধি সক্ৰিয় কৰি ৭ দিনৰ বাবে সেউজগৃহৰ অৱস্থাত ৰখা হৈছিল।
তাৰ পিছত প্ৰতিটো পাত্ৰত গিজা ৩ জাতৰ পাঁচটা বীজ সিঁচা হৈছিল। এল-অৰ্নিথাইন আৰু ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টিৰে শোধন কৰা পাত্ৰবোৰৰ বাবে বীজাণুমুক্ত বীজবোৰ প্ৰথমে যৌগ দুটাৰ জলীয় দ্ৰৱত দুঘণ্টা ধৰি তিয়াই লোৱা হৈছিল, য’ত চূড়ান্ত আইচি৯৯ ঘনত্ব ক্ৰমে প্ৰায় ২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ আৰু ৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ আছিল আৰু তাৰ পিছত বীজ সিঁচাৰ আগতে এঘণ্টা বায়ুত শুকুৱাই লোৱা হৈছিল। আনহাতে, ঋণাত্মক নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে বীজবোৰ বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানীত তিয়াই থোৱা হৈছিল। ১০ দিনৰ পাছত প্ৰথম পানী দিয়াৰ আগতে পুলিবোৰ পাতল কৰি পেলাইছিল, প্ৰতিটো পাত্ৰত মাত্ৰ দুটাকৈ পৰিপাটি পুলিহে ৰৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ সংক্ৰমণ নিশ্চিত কৰিবলৈ একেটা বিকাশৰ পৰ্যায়তে (১০ দিন) বীন গছৰ ঠাৰিবোৰ বীজাণুমুক্ত স্কেলপেল ব্যৱহাৰ কৰি দুটা ভিন্ন স্থানত কাটি প্ৰতিটো ঘাঁত প্ৰায় ০.৫ গ্ৰাম উপনিবেশিক ব্ৰানৰ মিশ্ৰণ ৰাখি তাৰ পিছত উচ্চ আৰ্দ্ৰতা দি সকলো টিকাকৃত উদ্ভিদতে সংক্ৰমণ আৰু ৰোগৰ বিকাশক উদ্দীপিত কৰা হৈছিল। নিয়ন্ত্ৰণ উদ্ভিদবোৰকো একেদৰেই আঘাত কৰা হৈছিল আৰু ঘাঁত সমান পৰিমাণৰ (০.৫ গ্ৰাম) বীজাণুমুক্ত, উপনিবেশহীন ব্ৰান মিশ্ৰণ ৰাখি উচ্চ আৰ্দ্ৰতাত ৰখা হৈছিল যাতে ৰোগৰ বিকাশৰ বাবে পৰিৱেশৰ অনুকৰণ কৰা হয় আৰু চিকিৎসা গোটসমূহৰ মাজত সামঞ্জস্যতা নিশ্চিত কৰা হয়।
শোধন পদ্ধতিঃ মাটিত জলসিঞ্চন কৰি ৫০০ মিলিলিটাৰ এল-অৰ্নিথাইন (২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) বা ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টি (৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ)ৰ জলীয় দ্ৰৱৰে বীন পুলিত পানী দিয়া হৈছিল, তাৰ পিছত ১০ দিনৰ ব্যৱধানত তিনিবাৰকৈ শোধন কৰা হৈছিল। প্লেচেব’ চিকিৎসা কৰা নিয়ন্ত্ৰণসমূহক ৫০০ মিলিলিটাৰ বীজাণুমুক্ত ডিষ্টিলড পানীৰে জলসিঞ্চন কৰা হৈছিল। সকলো চিকিৎসা সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত (২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ, ৭৫ ± ১% আপেক্ষিক আৰ্দ্ৰতা, আৰু ৮ ঘন্টা পোহৰ/১৬ ঘন্টা আন্ধাৰ আলোককাল) কৰা হৈছিল। সকলো পাত্ৰত পষেকীয়াকৈ পানী দিয়া হৈছিল আৰু নিৰ্দিষ্ট জাতটোৰ বাবে দিয়া পৰামৰ্শ আৰু প্ৰস্তুতকাৰকৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি ৩–৪ গ্ৰাম/লিটাৰ ঘনত্বত সুষম এন পি কে সাৰ (২০-২০-২০, ৩.৬% চালফাৰ আৰু টি ই মাইক্ৰ’এলিমেণ্টৰ সৈতে; জেইন ছিডছ, ইজিপ্ত)ৰে শোধন কৰা হৈছিল। অন্যথা উল্লেখ নকৰালৈকে, সম্পূৰ্ণ প্ৰসাৰিত পৰিপক্ক পাত (ওপৰৰ পৰা ২য় আৰু তৃতীয় পাত) প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ পৰা ৭২ ঘণ্টাৰ পিছত (hpt) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল, সমতা স্থাপন কৰা হৈছিল, পুল কৰা হৈছিল আৰু -৮০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল আৰু অধিক বিশ্লেষণৰ বাবে অক্সিডেটিভ চাপৰ সূচকৰ ইন চিটু হিষ্ট'কেমিকেল স্থানীয়কৰণ, লিপিড পেৰাক্সাইডেচন, এনজাইমেটিক আৰু নন-এনজাইমেটিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল, কিন্তু ইয়াত সীমাবদ্ধ নহয় এন্টিঅক্সিডেন্ট আৰু জিন প্ৰকাশ।
টেৰান আৰু অন্যান্যই পৰিৱৰ্তিত পেটজল্ড আৰু ডিকচন স্কেল (১৯৯৬)ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ১–৯ (পৰিপূৰক তালিকা S2) স্কেল ব্যৱহাৰ কৰি টিকাকৰণৰ ২১ দিনৰ পিছত (dpi) সাপ্তাহিকভাৱে বগা ছাইৰ সংক্ৰমণৰ তীব্ৰতা মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। (২০০৬)। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, আন্তঃন’ড আৰু ন’ডৰ কাষেৰে ঘাঁৰ অগ্ৰগতি অনুসৰণ কৰিবলৈ টিকাকৰণৰ বিন্দুৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বীন গছৰ ঠাৰি আৰু ডালবোৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত টিকাকৰণৰ বিন্দুৰ পৰা কাণ্ড বা ডালৰ কাষৰ আটাইতকৈ দূৰৈৰ বিন্দুলৈকে ঘাঁৰ দূৰত্ব জুখি ঘাঁৰ অৱস্থানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ১–৯ স্ক’ৰ দিয়া হয়, য’ত (১) টিকাকৰণৰ বিন্দুৰ ওচৰত কোনো দৃশ্যমান সংক্ৰমণ হোৱা নাই আৰু (২–৯) ক্ষতৰ আকাৰ আৰু ন’ড/ইণ্টাৰন’ডৰ কাষেৰে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি হোৱাৰ ইংগিত দিয়া হয় (পৰিপূৰক সূচী S2)। তাৰ পিছত সূত্ৰ ২ ব্যৱহাৰ কৰি বগা ছাইৰ সংক্ৰমণৰ তীব্ৰতাক শতাংশলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছিল:
ইয়াৰ উপৰিও ৰোগৰ অগ্ৰগতি বক্ৰৰ তলৰ অঞ্চল (AUDPC) সূত্ৰ (Shaner and Finney, 1977) ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰা হৈছিল, যিটো শেহতীয়াকৈ সমীকৰণ ৩ ব্যৱহাৰ কৰি সাধাৰণ বীনৰ বগা পচনৰ বাবে খাপ খুৱাই লোৱা হৈছিল (Chauhan et al., 2020):
য'ত Yi = ti সময়ত ৰোগৰ তীব্ৰতা, Yi+1 = পৰৱৰ্তী সময়ত ti+1 ত ৰোগৰ তীব্ৰতা, ti = প্ৰথম জোখৰ সময় (দিনত), ti+1 = পৰৱৰ্তী জোখৰ সময় (দিনত), n = মুঠ সময় বিন্দু বা পৰ্যবেক্ষণ বিন্দুৰ সংখ্যা। গছৰ উচ্চতা (চে.মি.), প্ৰতিজোপা গছৰ ডালৰ সংখ্যা, আৰু প্ৰতিজোপা গছৰ পাতৰ সংখ্যাকে ধৰি বীন গছৰ বৃদ্ধিৰ পৰিমাপসমূহ সকলো জৈৱিক প্ৰতিলিপিতে ২১ দিনৰ বাবে সাপ্তাহিকভাৱে লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।
প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিত চিকিৎসাৰ পিছত ৪৫ দিনত (শেষ চিকিৎসাৰ ১৫ দিনৰ পিছত) পাতৰ নমুনা (ওপৰৰ পৰা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সম্পূৰ্ণ বিকশিত পাত) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপি পাঁচটা পাত্ৰ (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটাকৈ গছ)ৰে গঠিত আছিল। আন্ধাৰত ৪ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ৮০% এচিটন ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণ ৰঞ্জক পদাৰ্থ (ক্ল’ৰ’ফিল এ, ক্ল’ৰ’ফিল বি আৰু কেৰটিন’ইড) নিষ্কাশনৰ বাবে প্ৰায় ৫০০ মিলিগ্ৰাম গুড়ি কৰা কলা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ২৪ ঘণ্টাৰ পিছত নমুনাবোৰ কেন্দ্ৰচালিত কৰি তিনিটা ভিন্ন তৰংগদৈৰ্ঘ্যত শোষণ ক্ষমতা জুখি (লিচেনথালাৰ, ১৯৮৭)ৰ পদ্ধতি অনুসৰি ইউভি-১৬০এ স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (শ্বিমাজু কৰ্প’ৰেশ্যন, জাপান) ব্যৱহাৰ কৰি ক্ল’ৰ’ফিল এ, ক্ল’ৰ’ফিল বি আৰু কেৰটিন’ইডৰ পৰিমাণ ক’লৰিমেট্ৰিকভাৱে নিৰ্ণয় কৰিবলৈ চুপাৰনেটেণ্ট সংগ্ৰহ কৰা হয় (A470, A646 আৰু A663 nm)। শেষত লিচেনথালাৰে (১৯৮৭) বৰ্ণনা কৰা তলত দিয়া সূত্ৰ ৪–৬ ব্যৱহাৰ কৰি সালোক সংশ্লেষণ ৰঞ্জক পদাৰ্থৰ পৰিমাণ গণনা কৰা হৈছিল।
৭২ ঘণ্টাৰ পিছত (hpt) হাইড্ৰজেন পেৰাক্সাইড (H2O2) আৰু ছুপাৰ অক্সাইড এনিয়ন (O2•−)ৰ ইন চিটু হিষ্ট'কেমিকেল স্থানীয়কৰণৰ বাবে প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ পৰা পাত (ওপৰৰ পৰা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সম্পূৰ্ণ বিকশিত পাত) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপি পাঁচটা পাত্ৰ (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটাকৈ গছ)ৰে গঠিত আছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিক ডুপ্লিকেট (দুটা কাৰিকৰী প্ৰতিলিপি) বিশ্লেষণ কৰি পদ্ধতিটোৰ সঠিকতা, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু পুনৰুত্পাদনযোগ্যতা নিশ্চিত কৰা হৈছিল। ৰোমেৰো-পুৰটাছ আৰু অন্যান্যই বৰ্ণনা কৰা পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি ক্ৰমে ০.১% ৩,৩′-ডাইএমিনোবেনজিডিন (DAB; চিগমা-এলড্ৰিচ, ডাৰ্মষ্টাড, জাৰ্মানী) বা নাইট্ৰ’ব্লু টেট্ৰাজ’লিয়াম (এনবিটি; চিগমা-এলড্ৰিচ, ডাৰ্মষ্টাড, জাৰ্মানী) ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। (২০০৪) আৰু এডাম আৰু অন্যান্যই ড. (১৯৮৯)ত সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। 10 mM Tris বাফাৰ (pH 7.8) ত 0.1% DAB ৰ সৈতে ভেকুৱাম অনুপ্ৰৱেশ কৰি তাৰ পিছত কোঠাৰ উষ্ণতাত পোহৰত 60 মিনিট ইনকিউবেট কৰা হৈছিল। লিফলেটবোৰ ৪:১ (v/v) টিচিএত ৪:১ (v/v) ইথানল:ক্ল’ৰফৰ্ম (আল-গোমহ’ৰিয়া ফাৰ্মাচিউটিকেলছ এণ্ড মেডিকেল চাপ্লাইজ, কায়ৰো, ইজিপ্ত)ত ব্লিচ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত আন্ধাৰ নোহোৱালৈকে পোহৰৰ সন্মুখীন কৰা হৈছিল। একেদৰে ভালভবোৰক স্থানত O2•− ৰ হিষ্ট’কেমিকেল স্থানীয়কৰণৰ বাবে ০.১ w/v % HBT যুক্ত ১০ মিলিমিটাৰ পটাছিয়াম ফছফেট বাফাৰ (pH ৭.৮)ৰ সৈতে ভেকুৱাম অনুপ্ৰৱেশ কৰা হৈছিল। লিফলেটবোৰ কোঠাৰ উষ্ণতাত পোহৰত ২০ মিনিট ৰাখিছিল, তাৰ পিছত ওপৰৰ দৰে ব্লিচ কৰা হৈছিল, আৰু তাৰ পিছত গাঢ় নীলা/বেঙুনীয়া ৰঙৰ দাগ দেখা পোৱালৈকে আলোকিত কৰা হৈছিল। ফলত হোৱা বাদামী (H2O2 সূচক হিচাপে) বা নীলা-বেঙুনীয়া (O2•− সূচক হিচাপে) ৰঙৰ তীব্ৰতা ছবি প্ৰচেছিং পেকেজ ImageJ (http://fiji.sc; ৭ মাৰ্চ ২০২৪ তাৰিখে পোৱা)ৰ ফিজি সংস্কৰণ ব্যৱহাৰ কৰি মূল্যায়ন কৰা হৈছিল।
ডু আৰু ব্ৰামলেজৰ (১৯৯২) পদ্ধতি অনুসৰি সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰি মেলনডাইএলডিহাইড (এমডিএ; লিপিড পেৰাক্সাইডেচনৰ চিহ্নিতকাৰী হিচাপে) নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ পৰা পাত (ওপৰৰ পৰা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সম্পূৰ্ণ বিকশিত পাত) চিকিৎসাৰ ৭২ ঘণ্টাৰ পিছত (hpt) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিত পাঁচটা পাত্ৰ (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটাকৈ গছ) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিক ডুপ্লিকেট (দুটা কাৰিকৰী প্ৰতিলিপি) বিশ্লেষণ কৰি পদ্ধতিটোৰ সঠিকতা, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু পুনৰুত্পাদনযোগ্যতা নিশ্চিত কৰা হৈছিল। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, ০.০১% বুটাইলেটেড হাইড্ৰক্সিট’লুইন (BHT; Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, USA) যুক্ত ২০% ট্ৰাইক্ল’ৰ’এচিটিক এচিড (TCA; MilliporeSigma, Burlington, MA, USA) ৰ সহায়ত এমডিএ নিষ্কাশনৰ বাবে ০.৫ গ্ৰাম পিহি লোৱা পাতৰ কলা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত চুপাৰনেটেণ্টত থকা এমডিএৰ পৰিমাণ UV-160A স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (Shimadzu Corporation, Japan) ব্যৱহাৰ কৰি 532 আৰু 600 nm ত শোষণ ক্ষমতা জুখি ৰঙীনভাৱে নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত nmol g−1 FW হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।
অ-এনজাইমেটিক আৰু এনজাইমেটিক এন্টিঅক্সিডেন্টৰ মূল্যায়নৰ বাবে, চিকিৎসাৰ ৭২ ঘণ্টাৰ পিছত (hpt) প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ পৰা পাত (ওপৰৰ পৰা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সম্পূৰ্ণ বিকশিত পাত) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপি পাঁচটা টাব (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটাকৈ গছ)ৰে গঠিত আছিল। প্ৰতিটো জৈৱিক নমুনা ডুপ্লিকেট (দুটা কাৰিকৰী নমুনা) বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। দুটা পাত তৰল নাইট্ৰজেনেৰে পিহি এনজাইমেটিক আৰু নন-এনজাইমেটিক এন্টিঅক্সিডেন্ট, মুঠ এমিনো এচিড, প্ৰ’লিনৰ পৰিমাণ, জিন প্ৰকাশ আৰু অক্সালেটৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয়ৰ বাবে পোনপটীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
Kahkonen et al.-এ বৰ্ণনা কৰা পদ্ধতিৰ সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰি Folin-Ciocalteu reagent (Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, USA) ব্যৱহাৰ কৰি মুঠ দ্ৰৱণীয় ফেনলিক নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। (১৯৯৯)। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, প্ৰায় ০.১ গ্ৰাম সমজাতীয় পাতৰ কলা ২০ মিলিলিটাৰ ৮০% মিথানলৰ সৈতে আন্ধাৰত ২৪ ঘণ্টা ধৰি নিষ্কাশন কৰি কেন্দ্ৰচালিত কৰাৰ পিছত চুপাৰনেটেণ্ট সংগ্ৰহ কৰা হ’ল। নমুনা নিষ্কাশনৰ ০.১ মিলিলিটাৰ ০.৫ মিলিলিটাৰ ফলিন-চিয়াকেলটিউ ৰিএজেণ্ট (১০%)ৰ সৈতে মিহলাই ৩০ ছেকেণ্ড জোকাৰি ৫ মিনিট আন্ধাৰত ৰখা হ’ল। তাৰ পিছত প্ৰতিটো নলীত ০.৫ মিলিলিটাৰ ২০% ছডিয়াম কাৰ্বনেট দ্ৰৱ (Na2CO3; Al-Gomhoria Pharmaceuticals and Medical Supplies Company, Cairo, Egypt) যোগ কৰি ভালদৰে মিহলাই কোঠাৰ উষ্ণতাত আন্ধাৰত ১ ঘণ্টা ইনকিউবেট কৰা হ’ল। ইনকিউবেচনৰ পিছত বিক্ৰিয়াৰ মিশ্ৰণৰ শোষণ ক্ষমতা ৭৬৫ এন এমত UV-160A স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (Shimadzu Corporation, Japan) ব্যৱহাৰ কৰি জুখিছিল। নমুনা নিষ্কাশনত মুঠ দ্ৰৱণীয় ফেনলৰ ঘনত্ব গেলিক এচিড মানাংকন বক্ৰ (ফিচাৰ চাইন্টিফিক, হেম্পটন, এন এইচ, আমেৰিকা) ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল আৰু প্ৰতি গ্ৰাম সতেজ ওজনত মিলিগ্ৰাম গেলিক এচিডৰ সমতুল্য (মিলিগ্ৰাম জি এ ই জি-১ সতেজ ওজন) হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।
Djeridane et al.ৰ পদ্ধতি অনুসৰি মুঠ দ্ৰৱণীয় ফ্লেভনয়ডৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। (২০০৬) সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰি। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে ওপৰৰ ০.৩ মিলিলিটাৰ মিথানল নিষ্কাশন ০.৩ মিলিলিটাৰ ৫% এলুমিনিয়াম ক্লৰাইড দ্ৰৱ (AlCl3; Fisher Scientific, Hampton, NH, USA)ৰ সৈতে মিহলাই জোৰেৰে লৰাই তাৰ পিছত কোঠাৰ উষ্ণতাত ৫ মিনিট ইনকিউবেট কৰা হ’ল, তাৰ পিছত ০.৩ মিলিলিটাৰ ১০% পটাছিয়াম এচিটেট দ্ৰৱ (Al-Gomhoria) যোগ কৰা হ’ল ফাৰ্মাচিউটিকেলছ এণ্ড মেডিকেল চাপ্লাইজ, কায়ৰো, ইজিপ্ত), ভালদৰে মিহলাই কোঠাৰ উষ্ণতাত আন্ধাৰত ৩০ মিনিট ইনকিউবেট কৰা হয়। ইনকিউবেচনৰ পিছত বিক্ৰিয়াৰ মিশ্ৰণৰ শোষণ ক্ষমতা ৪৩০ এন এমত UV-160A স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (Shimadzu Corporation, Japan) ব্যৱহাৰ কৰি জুখিছিল। নমুনা নিষ্কাশনত মুঠ দ্ৰৱণীয় ফ্লেভনয়ডৰ ঘনত্ব ৰুটিন মানাংকন বক্ৰ (TCI America, Portland, OR, USA) ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত প্ৰতি গ্ৰাম সতেজ ওজনত মিলিগ্ৰাম ৰুটিন সমতুল্য (mg RE g-1 সতেজ ওজন) হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।
যোকোয়ামা আৰু হিৰামাটছুৱে (২০০৩) প্ৰস্তাৱ কৰা পদ্ধতিৰ ভিত্তিত আৰু ছান আৰু অন্যান্যই পৰিৱৰ্তিত কৰা পৰিৱৰ্তিত নিনহাইড্ৰিন ৰিএজেণ্ট (থাৰ্মো চাইন্টিফিক কেমিকেলছ, ৱালথাম, এম এ, আমেৰিকা) ব্যৱহাৰ কৰি বীন পাতৰ মুঠ মুক্ত এমিনো এচিডৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। (২০০৬)। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, ০.১ গ্ৰাম মাটিৰ কলা pH ৫.৪ বাফাৰৰ সৈতে নিষ্কাশন কৰা হ’ল, আৰু ২০০ μL চুপাৰনেটেণ্টক ২০০ μL নিনহাইড্ৰিন (২%) আৰু ২০০ μL পাইৰিডিন (১০%; Spectrum Chemical, New Brunswick, NJ, USA)ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি, উতলি থকা পানীৰ গাখীৰত ৩০ মিনিট ইনকিউবেট কৰা হ’ল, তাৰ পিছত ঠাণ্ডা কৰি জুখিলে ৫৮০ এন এম ইউভি-১৬০এ স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (শ্বিমাজু কৰ্প’ৰেশ্যন, জাপান) ব্যৱহাৰ কৰি। আনহাতে, বেটছ পদ্ধতিৰে প্ৰ’লিন নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল (Bates et al., 1973)। ৩% ছালফ’চেলিচিলিক এচিড (থাৰ্মো চাইন্টিফিক কেমিকেলছ, ৱালথাম, এম এ, আমেৰিকা) দ্বাৰা প্ৰ’লিন নিষ্কাশন কৰা হৈছিল আৰু কেন্দ্ৰচালিত কৰাৰ পিছত ০.৫ মিলিলিটাৰ চুপাৰনেটেণ্টক ১ মিলিলিটাৰ গ্লেচিয়াল এচিটিক এচিড (ফিচাৰ চাইন্টিফিক, হেম্পটন, এন এইচ, আমেৰিকা) আৰু নিনহাইড্ৰিন ৰিএজেণ্টৰ সৈতে মিহলাই ৯০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ৪৫ মিনিট ইনকিউবেট কৰি ঠাণ্ডা কৰি জুখিছিল ওপৰৰ দৰে একেটা স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি ৫২০ এন.এম. পাতৰ নিষ্কাশনত থকা মুঠ মুক্ত এমিনো এচিড আৰু প্ৰ'লিন ক্ৰমে গ্লাইচিন আৰু প্ৰ'লিন মানাংকন বক্ৰ (চিগমা-এলড্ৰিচ, ছেইণ্ট লুইছ, এম অ', আমেৰিকা) ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল আৰু মিলিগ্ৰাম/গ্ৰাম সতেজ ওজন হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।
এন্টিঅক্সিডেন্ট এনজাইমৰ এনজাইমেটিক কাৰ্য্যকলাপ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ১ মিলিমিটাৰ EDTA-Na2 (Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, USA) আৰু 7.5% পলিভিনাইলপাইৰ'লিডন (PVP; Sigma-Aldrich, St. Louis, MO, 10,000 × g ত 20 মিনিটৰ বাবে ফ্ৰীজত (4 °C) কেন্দ্ৰচালিত কৰা হয়, আৰু চুপাৰনেটেণ্ট (খাৰুৱা এনজাইমৰ নিষ্কাশন) সংগ্ৰহ কৰা হয় (El-Nagar et al., 2023; Osman et al., 2023)। তাৰ পিছত কেটালেজ (CAT)ক ২ মিলিলিটাৰ ০.১ এম ছডিয়াম ফছফেট বাফাৰ (পিএইচ ৬.৫; চিগমা-এলড্ৰিচ, চেণ্ট লুইছ, এম অ’, আমেৰিকা) আৰু ১০০ μl ২৬৯ মিলিমিটাৰ H2O2 দ্ৰৱৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰি (এল-নাগাৰ আৰু অন্যান্য, ২০২৩; ওছমান আৰু অন্যান্য, ২০২৩)। গুয়ায়াকল-নিৰ্ভৰশীল পেৰাক্সিডেজ (POX) এনজাইমেটিক কাৰ্য্যকলাপ Harrach et al. (২০০৯)। (2008) ৰ দ্বাৰা সৰু সৰু পৰিৱৰ্তন (El-Nagar et al., 2023; Osman et al., 2023) আৰু পলিফিনল অক্সিডেজ (PPO) ৰ এনজাইমেটিক কাৰ্য্যকলাপ নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল 2.2 মিলিলিটাৰ 100 mM ছডিয়াম ফছফেট বাফাৰ (pH 6.0), 100 μl guaiacol (TCI chemicals, Portland, OR, 2023) ৰ সৈতে বিক্ৰিয়াৰ পিছত। আমেৰিকা) আৰু ১০০ μl ১২ মিলিমিটাৰ H2O2। পদ্ধতিটো (এল-নগাৰ আৰু অন্যান্য, ২০২৩; ওছমান আৰু অন্যান্য, ২০২৩)ৰ পৰা সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছিল। ০.১ এম ফছফেট বাফাৰ (পিএইচ ৬.০)ত সদ্য প্ৰস্তুত কৰা ৩ মিলিলিটাৰ কেটেকল দ্ৰৱ (থাৰ্মো চাইন্টিফিক কেমিকেলছ, ৱালথাম, এম এ, আমেৰিকা) (০.০১ এম)ৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰাৰ পিছত পৰীক্ষাটো কৰা হৈছিল। 240 nm (A240) ত H2O2 ৰ পচন নিৰীক্ষণ কৰি CAT কাৰ্য্যকলাপ জুখিছিল, 436 nm (A436) ত শোষণ ক্ষমতা বৃদ্ধি নিৰীক্ষণ কৰি POX কাৰ্য্যকলাপ জুখিছিল, আৰু UV-160A ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰতি 30 ছেকেণ্ডত 3 মিনিটৰ বাবে 495 nm (A495) ত শোষণৰ উঠা-নমা ৰেকৰ্ড কৰি PPO কাৰ্য্যকলাপ জুখিছিল স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (শ্বিমাজু, জাপান)।
পেৰাক্সিজ’মেল কেটালেজ (PvCAT1; GenBank Accession No. KF033307.1), ছুপাৰঅক্সাইড ডিছমিউটেজ (PvSOD; GenBank Accession No. XM_068639556.1), আৰু গ্লুটাথাইয়ন ৰিডাক্টেজ (PvGR; GenBank Accession No. KY195009.1), শেষৰ চিকিৎসাৰ ৭২ ঘণ্টাৰ পিছত বীনৰ পাতত (ওপৰৰ পৰা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সম্পূৰ্ণ বিকশিত পাত)। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, প্ৰস্তুতকাৰকৰ প্ৰট’কল অনুসৰি Simply P Total RNA Extraction Kit (Cat. No. BSC52S1; BioFlux, Biori Technology, China) ব্যৱহাৰ কৰি আৰ এন এ পৃথক কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত প্ৰস্তুতকাৰকৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি TOP scriptTM cDNA Synthesis Kit ব্যৱহাৰ কৰি cDNA সংশ্লেষণ কৰা হৈছিল। ওপৰৰ তিনিটা জিনৰ প্ৰাইমাৰ ক্ৰম পৰিপূৰক সূচী S3 ত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে। গৃহ পৰিচালনাৰ জিন হিচাপে PvActin-3 (GenBank accession number: XM_068616709.1) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু আপেক্ষিক জিন প্ৰকাশ 2-ΔΔCT পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰা হৈছিল (Livak and Schmittgen, 2001)। জৈৱিক চাপৰ অধীনত এক্টিনৰ স্থিৰতা (সাধাৰণ মাহজাতীয় শস্য আৰু এন্থ্ৰেকন’জ ভেঁকুৰৰ মাজত অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া) আৰু অজৈৱিক চাপ (খৰাং, লৱণীয়তা, কম উষ্ণতা) প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল (বৰ্গেছ আৰু অন্যান্য, ২০১২)।
আমি প্ৰথমতে প্ৰটিন-প্ৰটিন BLAST সঁজুলি (BLASTp 2.15.0+) ব্যৱহাৰ কৰি S. sclerotiorum ত oxaloacetate acetylhydrolase (OAH) প্ৰটিনৰ জিনম-ব্যাপী ইন চিলিকো বিশ্লেষণ সম্পন্ন কৰিছিলো (Altschul et al., 1997, 2005)। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে আমি এছপাৰজিলাছ ফিজিয়েন্সিছ চিবিএছ ৩১৩.৮৯ (AfOAH; টেক্সাইড: ১১৯১৭০২; জেনবেংক এক্সেছন নম্বৰ এক্সপি_০৪০৭৯৯৪২৮.১; ৩৪২ এমিনো এচিড) আৰু পেনিচিলিয়াম লেজেনা (PlOAH; টেক্সাইড: ৯৪২১৮; জেনবেংক এক্সেছন নম্বৰ)ৰ পৰা OAH ব্যৱহাৰ কৰিলোঁ XP_056833920.1;316 এমিনো এচিড)ক প্ৰশ্ন ক্ৰম হিচাপে এছ. নেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ বায়'টেকন'লজি ইনফৰ্মেচন (এনচিবিআই) ৱেবছাইট, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/gene/ ত জেনবেংকত শেহতীয়াকৈ উপলব্ধ এছ.
ইয়াৰ উপৰিও S. sclerotiorum (SsOAH) ৰ পৰা ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা OAH জিন আৰু A. fijiensis CBS 313.89 আৰু P. lagena ৰ পৰা AfOAH ৰ বিৱৰ্তনশীল বিশ্লেষণ আৰু বংশগতিগত গছ MEGA11 (Tamura et al., 2021) আৰু JTT মেট্ৰিক্স-ভিত্তিক মডেল (Jones et..) ত সৰ্বোচ্চ সম্ভাৱনা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি অনুমান কৰা হৈছিল al., ১৯৯২ চন)। ফাইলোজেনেটিক গছটোক এছ. ২০০৭ চন)। তদুপৰি, এছ. https://espript.ibcp.fr/ESPript/ESPript/index.php) ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত।
তদুপৰি, S. sclerotiorum SsOAH ৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা কাৰ্য্যকৰী প্ৰতিনিধিত্বমূলক ডমেইন আৰু সংৰক্ষিত স্থানসমূহক InterPro সঁজুলি (https://www.ebi.ac.uk/interpro/) ব্যৱহাৰ কৰি বিভিন্ন পৰিয়ালত পাৰস্পৰিকভাৱে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল (Blum et al., 2021)। শেষত, ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা এছ SWISS-MODEL চাৰ্ভাৰ (https://swissmodel.expasy.org/) (বিয়াচিনি আৰু অন্যান্য, ২০১৪)। UCSF-Chimera পেকেজ (সংস্কৰণ 1.15; https://www.cgl.ucsf.edu/chimera/ ) ব্যৱহাৰ কৰি ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা ত্ৰিমাত্ৰিক গঠনসমূহ (PDB বিন্যাস) পাৰস্পৰিকভাৱে দৃশ্যমান কৰা হৈছিল (Pettersen et al., 2004)।
স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ মাইচেলিয়াত অক্সালোএচিটেট এচিটাইলহাইড্ৰ’লেজ (SsOAH; GenBank accession number: XM_001590428.1)ৰ ট্ৰান্সক্ৰিপচনেল স্তৰ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ পৰিমাণগত বাস্তৱ সময়ৰ প্ৰতিসৰণ পিচিআৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, এছ. ইয়াৰ পিছত কোষবোৰক চূড়ান্ত IC50 ঘনত্বত (ক্ৰমে প্ৰায় ৪০ আৰু ৩.২ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) এল-অৰ্নিথাইন আৰু ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টিৰে শোধন কৰা হয় আৰু তাৰ পিছত একে পৰিস্থিতিত আৰু ২৪ ঘন্টা সংৰক্ষণ কৰা হয়। ইনকিউবেচনৰ পিছত কালচাৰসমূহক ২৫০০ আৰ পি এমত ৫ মিনিটৰ বাবে কেন্দ্ৰচালিত কৰা হৈছিল আৰু জিন প্ৰকাশ বিশ্লেষণৰ বাবে চুপাৰনেটেণ্ট (ভেঁকুৰৰ মাইচেলিয়াম) সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। একেদৰে সংক্ৰমিত কলাৰ পৃষ্ঠত বগা ছাই আৰু কপাহৰ দৰে মাইচেলিয়াম গঠন কৰা সংক্ৰমিত উদ্ভিদৰ পৰা সংক্ৰমণৰ ০, ২৪, ৪৮, ৭২, ৯৬ আৰু ১২০ ঘণ্টাত ভেঁকুৰৰ মাইচেলিয়াম সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। ভেঁকুৰৰ মাইচেলিয়ামৰ পৰা আৰ এন এ নিষ্কাশন কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত ওপৰত বৰ্ণনা কৰা ধৰণে চি ডি এন এ সংশ্লেষণ কৰা হৈছিল। SsOAH ৰ বাবে প্ৰাইমাৰ ক্ৰমসমূহ পৰিপূৰক সূচী S3 ত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে। গৃহ পৰিচালনাৰ জিন হিচাপে SsActin (GenBank accession number: XM_001589919.1) ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, আৰু আপেক্ষিক জিন প্ৰকাশ 2-ΔΔCT পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি গণনা কৰা হৈছিল (Livak and Schmittgen, 2001)।
আলুৰ ডেক্ট্ৰ’জ জোল (PDB) আৰু ভেঁকুৰৰ ৰোগকাৰক স্ক্লেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম যুক্ত উদ্ভিদৰ নমুনাত জু আৰু জাং (২০০০)ৰ পদ্ধতি অনুসৰি সামান্য পৰিৱৰ্তন কৰি অক্সালিক এচিড নিৰ্ণয় কৰা হৈছিল। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, এছ. ইনকিউবেচনৰ পিছত প্ৰথমে ভেঁকুৰৰ কালচাৰটো ৱাটমেন #১ ফিল্টাৰ পেপাৰৰ জৰিয়তে ফিল্টাৰ কৰি তাৰ পিছত ২৫০০ আৰ পি এমত ৫ মিনিটৰ বাবে কেন্দ্ৰচালিত কৰি অৱশিষ্ট মাইচেলিয়াম আঁতৰোৱা হ’ল। চুপাৰনেটেণ্ট সংগ্ৰহ কৰি অক্সালেটৰ অধিক পৰিমাণগত নিৰ্ণয়ৰ বাবে ৪ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত সংৰক্ষণ কৰা হৈছিল। উদ্ভিদৰ নমুনা প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে প্ৰায় ০.১ গ্ৰাম উদ্ভিদৰ কলাৰ খণ্ড তিনিবাৰকৈ ডিষ্টিলড পানীৰে (প্ৰতিবাৰে ২ মিলিলিটাৰ) নিষ্কাশন কৰা হৈছিল। তাৰ পিছত নমুনাবোৰ ২৫০০ আৰ পি এমত ৫ মিনিটৰ বাবে কেন্দ্ৰচালিত কৰা হয়, চুপাৰনেটেণ্টক ৱাটমেন নং ১ ফিল্টাৰ পেপাৰৰ জৰিয়তে শুকান ফিল্টাৰ কৰি অধিক বিশ্লেষণৰ বাবে সংগ্ৰহ কৰা হয়।
অক্সালিক এচিডৰ পৰিমাণগত বিশ্লেষণৰ বাবে বিক্ৰিয়াৰ মিশ্ৰণটো কাঁচৰ ষ্টপাৰযুক্ত নলীত তলত দিয়া ক্ৰমত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল: ০.২ মিলিলিটাৰ নমুনা (বা পিডিবি কালচাৰ ফিল্টাৰেট বা অক্সালিক এচিডৰ মানক দ্ৰৱ), ০.১১ মিলিলিটাৰ ব্ৰ’ম’ফেনল ব্লু (বিপিবি, ১ মিলিমিটাৰ; ফিচাৰ কেমিকেল, পিটচবাৰ্গ, পিএ, আমেৰিকা), ০.১৯৮ মিলিলিটাৰ ১ এম ছালফিউৰিক এচিড (H2SO4; Al-Gomhoria Pharmaceuticals and Medical Supplies, Cairo, Egypt) আৰু ০.১৭৬ মিলিলিটাৰ ১০০ মিলিমিটাৰ পটাছিয়াম ডাইক্ৰ’মেট (K2Cr2O7; TCI chemicals, Portland, OR, USA) আৰু তাৰ পিছত দ্ৰৱটো ডিষ্টিলড পানীৰে ৪.৮ মিলিলিটাৰলৈ পাতল কৰি জোৰদাৰভাৱে মিহলাই তৎক্ষণাত ৬০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পানীত ৰখা হ’ল স্নান। ১০ মিনিটৰ পিছত ০.৫ মিলিলিটাৰ ছডিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড দ্ৰৱ (NaOH; ০.৭৫ M) যোগ কৰি বিক্ৰিয়াটো বন্ধ কৰা হ’ল। বিক্ৰিয়াৰ মিশ্ৰণৰ শোষণ ক্ষমতা (A600) UV-160 স্পেকট্ৰ’ফ’ট’মিটাৰ (Shimadzu Corporation, Japan) ব্যৱহাৰ কৰি 600 nm ত জুখিছিল। ক্ৰমে কালচাৰ ফিল্টাৰেট আৰু উদ্ভিদৰ নমুনাৰ পৰিমাণ নিৰ্ণয়ৰ বাবে পিডিবি আৰু ডিষ্টিলড পানী নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কালচাৰ ফিল্টাৰেটত অক্সালিক এচিডৰ ঘনত্ব, প্ৰতি মিলিলিটাৰ পিডিবি মাধ্যমত (μg.mL−1) অক্সালিক এচিডৰ মাইক্ৰ'গ্ৰাম হিচাপে প্ৰকাশ কৰা হয়, আৰু পাতৰ নিষ্কাশনত, প্ৰতি গ্ৰাম সতেজ ওজনত (μg.g−1 FW) অক্সালিক এচিডৰ মাইক্ৰ'গ্ৰাম হিচাপে প্ৰকাশ কৰা, অক্সালিক এচিড মানাংকন বক্ৰ (থাৰ্মো ফিচাৰ চাইন্টিফিক কেমিকেলছ, ৱালথাম, এম.এ., আমেৰিকা)।
গোটেই অধ্যয়নটোত সকলো পৰীক্ষা সম্পূৰ্ণৰূপে ৰেণ্ডমাইজড ডিজাইন (CRD)ত ডিজাইন কৰা হৈছিল য’ত প্ৰতিটো চিকিৎসাত ছটা জৈৱিক প্ৰতিলিপি আৰু প্ৰতিটো জৈৱিক প্ৰতিলিপি (প্ৰতিটো পাত্ৰত দুটা উদ্ভিদ) পাঁচটা পাত্ৰ আছিল, যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। জৈৱিক প্ৰতিলিপিসমূহ ডুপ্লিকেট (দুটা কাৰিকৰী প্ৰতিলিপি) বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। একেটা পৰীক্ষাৰ পুনৰুত্পাদন ক্ষমতা পৰীক্ষা কৰিবলৈ কাৰিকৰী প্ৰতিলিপি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যদিও ভুৱা প্ৰতিলিপি এৰাই চলিবলৈ পৰিসংখ্যা বিশ্লেষণত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল। তথ্যসমূহ পৰিসংখ্যাগতভাৱে বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল ভেৰিয়েন্স বিশ্লেষণ (ANOVA) ব্যৱহাৰ কৰি আৰু তাৰ পিছত Tukey-Kramer honestly significant difference (HSD) পৰীক্ষা (p ≤ 0.05) ব্যৱহাৰ কৰি। ইন ভিট্ৰ' পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰবিট মডেল ব্যৱহাৰ কৰি IC50 আৰু IC99 মান গণনা কৰা হৈছিল আৰু 95% আস্থাৰ ব্যৱধান গণনা কৰা হৈছিল।
ইজিপ্তৰ এল গাবিয়া গভৰ্ণৰেটৰ বিভিন্ন সৰিয়হৰ পথাৰৰ পৰা মুঠ চাৰিটা পৃথকীকৰণ সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। পিডিএ মাধ্যমত সকলো পৃথকীকৰণে ক্ৰীমযুক্ত বগা মাইচেলিয়াম উৎপন্ন কৰে যি দ্ৰুতভাৱে কপাহী বগা হৈ পৰে (চিত্ৰ ১এ) আৰু তাৰ পিছত স্ক্লেৰটিয়াম পৰ্যায়ত বেইজ বা বাদামী ৰঙৰ হয়। স্ক্লেৰ’টিয়া সাধাৰণতে ঘন, ক’লা, গোলাকাৰ বা অনিয়মিত আকৃতিৰ, ৫.২ৰ পৰা ৭.৭ মিলিমিটাৰ দীঘল আৰু ৩.৪ৰ পৰা ৫.৩ মিলিমিটাৰ ব্যাসৰ (চিত্ৰ ১খ)। যদিও চাৰিটা পৃথকীকৰণে ২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ১০-১২ দিন ইনকিউবেচন কৰাৰ পিছত কালচাৰ মাধ্যমৰ প্ৰান্তত স্ক্লেৰ’টিয়াৰ প্ৰান্তীয় আৰ্হি বিকশিত কৰিছিল (চিত্ৰ ১A), প্ৰতিখন প্লেটত স্ক্লেৰ’টিয়াৰ সংখ্যা তেওঁলোকৰ মাজত যথেষ্ট পৃথক আছিল (P < ০.০০১), পৃথকীকৰণ ৩টাত স্ক্লেৰ’টিয়াৰ সংখ্যা সৰ্বাধিক (প্ৰতিটো ৩২.৩৩ ± ১.৫৩ স্ক্লেৰ’টিয়া) আছিল প্লেট; একেদৰে, পৃথকীকৰণ #3 অন্যান্য পৃথকীকৰণ (3.33 ± 0.49 μg.mL−1; চিত্ৰ. 1D) তুলনাত পিডিবিত অধিক অক্সালিক এচিড উৎপন্ন কৰে। আইছ’লেট #৩ য়ে ফাইটোপেথ’জেনিক ভেঁকুৰ স্ক্লেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ সাধাৰণ ৰূপগত আৰু অণুবীক্ষণিক বৈশিষ্ট্য দেখুৱাইছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, পিডিএত আইছ’লেট #৩ৰ কলনীবোৰ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পাইছিল, ক্ৰীম দৰে বগা (চিত্ৰ ১এ), বিপৰীত বেইজ বা পাতল ছালমন হালধীয়া-বাদামী আছিল আৰু ৯ চে.মি. ব্যাসৰ প্লেটৰ পৃষ্ঠভাগ সম্পূৰ্ণৰূপে ঢাকিবলৈ ২৫ ± ২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছত ৬-৭ দিনৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। ওপৰৰ ৰূপগত আৰু অণুবীক্ষণিক বৈশিষ্ট্যৰ ভিত্তিত পৃথকীকৰণ #৩ক স্ক্লেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছিল।
চিত্ৰ ১. সাধাৰণ মাহজাতীয় শস্যৰ পৰা পৃথক কৰা এছ. (A) পিডিএ মাধ্যমত চাৰিটা এছ স্ক্লেৰটিঅ’ৰাম পৃথকীকৰণৰ মাইচেলিয়াল বৃদ্ধি, (B) চাৰিটা এছ স্ক্লেৰটিঅ’ৰাম পৃথকীকৰণৰ স্ক্লেৰ’টিয়া, (C) স্ক্লেৰ’টিয়াৰ সংখ্যা (প্ৰতি প্লেটত), (D) পিডিবি মাধ্যমত অক্সালিক এচিড নিঃসৰণ (μg.mL−1), আৰু (E) সংবেদনশীল বাণিজ্যিক মাহজাতীয় শস্যত চাৰিটা এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম পৃথকীকৰণৰ ৰোগৰ তীব্ৰতা (%) সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত Giza 3 ৰ খেতি। মানসমূহে পাঁচটা জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ গড় ± SD প্ৰতিনিধিত্ব কৰে (n = 5)। বিভিন্ন আখৰে চিকিৎসাৰ মাজত পৰিসংখ্যাগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য সূচায় (p < 0.05)। (F–H) আইছ’লেট #3 (dpi) টিকাকৰণৰ ১০ দিনৰ পিছত ক্ৰমে মাটিৰ ওপৰৰ কাণ্ড আৰু চিলিকত সাধাৰণ বগা ছাইৰ লক্ষণ দেখা দিছিল। (I) এছ. ক্লাষ্টাৰিং ৰেখাৰ ওপৰৰ সংখ্যাই অঞ্চলৰ আৱৰণ (%) সূচায়, আৰু ক্লাষ্টাৰিং ৰেখাৰ তলৰ সংখ্যাই শাখাৰ দৈৰ্ঘ্য সূচায়।
তদুপৰি, ৰোগ সৃষ্টিকাৰীতা নিশ্চিত কৰিবলৈ, চাৰিটা পোৱা এছ. যদিও পোৱা সকলো ভেঁকুৰৰ পৃথকীকৰণ ৰোগ সৃষ্টিকাৰী আছিল আৰু সেউজীয়া বীন (cv. Giza 3) সংক্ৰমিত কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত মাটিৰ ওপৰৰ সকলো অংশত (চিত্ৰ 1F), বিশেষকৈ টিকাকৰণৰ 10 দিনৰ পিছত (dpi) কাণ্ড (চিত্ৰ 1G) আৰু গুটিত (চিত্ৰ 1H) সাধাৰণ বগা ছাইৰ লক্ষণ দেখা দিছিল, পৃথকীকৰণ 3 দুটা স্বতন্ত্ৰ পৰীক্ষাত আটাইতকৈ আক্ৰমণাত্মক পৃথকীকৰণ আছিল। ৩ নং পৃথকীকৰণৰ ৰোগৰ তীব্ৰতা (%) বীন গছত সৰ্বাধিক আছিল (সংক্ৰমণৰ ৭, ১৪ আৰু ২১ দিনত ক্ৰমে ২৪.০ ± ৪.০, ৫৮.০ ± ২.০, আৰু ৭৬.৭ ± ৩.১; চিত্ৰ ১F)।
স্ক্লেৰ'টিঅ'ৰাম পৃথকীকৰণ #3 ৰ চিনাক্তকৰণ আভ্যন্তৰীণ ট্ৰান্সক্ৰিপ্ট কৰা স্পেচাৰ (ITS) ক্ৰমবিন্যাসৰ ভিত্তিত অধিক নিশ্চিত কৰা হৈছিল (চিত্ৰ 1I)। আইছ'লেট #৩ আৰু ২০টা ৰেফাৰেন্স আইছ'লেট/ষ্ট্ৰেইনৰ মাজত ফাইলোজেনেটিক বিশ্লেষণে ইহঁতৰ মাজত উচ্চ সাদৃশ্য (>৯৯%) দেখুৱাইছে। মন কৰিবলগীয়া যে শুকান মটৰৰ বীজৰ পৰা পৃথক কৰা আমেৰিকান এছ স্ক্লেৰটিঅ’ৰাম পৃথকীকৰণ LPM36 (GenBank accession number MK896659.1; 540 bp) আৰু চীনা S. sclerotiorum পৃথকীকৰণ YKY211 (GenBank accession number)ৰ সৈতে S. sclerotiorum পৃথকীকৰণ #3 (533 bp)ৰ সাদৃশ্য বেছি OR206374.1; নতুন ক্ৰমটোক এনচিবিআইৰ ডাটাবেছত জমা কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ নাম দিয়া হৈছে “স্কলেৰ’টিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম – আইছ’লেট ৱাইএন-২৫” (জেনবেংকৰ প্ৰৱেশ নম্বৰ পিভি২০২৭৯২)। দেখা যায় যে আইছ’লেট ৩ হৈছে আটাইতকৈ আক্ৰমণাত্মক আইছ’লেট; সেয়েহে এই পৃথকীকৰণটোক পৰৱৰ্তী সকলো পৰীক্ষাতে অধ্যয়নৰ বাবে বাছি লোৱা হৈছিল।
ডাইএমাইন এল-অৰ্নিথাইন (চিগমা-এলড্ৰিচ, ডাৰ্মষ্টাড, জাৰ্মানী)ৰ বিভিন্ন ঘনত্বত (১২.৫, ২৫, ৫০, ৭৫, ১০০ আৰু ১২৫ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) এছ. মন কৰিবলগীয়া যে এল-অৰ্নিথাইনে এন্টিবেক্টেৰিয়েল প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ক্ৰমান্বয়ে মাত্ৰা নিৰ্ভৰশীলভাৱে এছ. পৰীক্ষা কৰা সৰ্বোচ্চ ঘনত্বত (১২৫ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) এল-অৰ্নিথাইনে সৰ্বোচ্চ মাইচেলিয়াল বৃদ্ধিৰ প্ৰতিৰোধৰ হাৰ (৯৯.৬২ ± ০.২৭%; চিত্ৰ ২বি) প্ৰদৰ্শন কৰে, যিটো পৰীক্ষা কৰা সৰ্বোচ্চ ঘনত্বত (১০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টি (নিষেধক হাৰ ৯৯.৪৫ ± ০.৩৯%; চিত্ৰ ২চি)ৰ সমতুল্য আছিল, যিয়ে একেধৰণৰ ইংগিত দিয়ে কাৰ্যকাৰিতা।
চিত্ৰ ২. স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ বিৰুদ্ধে এল-অৰ্নিথাইনৰ ইন ভিট্ৰ’ এন্টিবেক্টেৰিয়েল কাৰ্য্যকলাপ। (ক) বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টি (১০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ)ৰ সৈতে এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰামৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন ঘনত্বৰ এল-অৰ্নিথাইনৰ এন্টিবেক্টেৰিয়েল কাৰ্য্যকলাপৰ তুলনা। (B, C) ক্ৰমে L-ornithine (12.5, 25, 50, 75, 100 আৰু 125 mg/L) বা Rizolex-T (2, 4, 6, 8 আৰু 10 mg/L)ৰ বিভিন্ন ঘনত্বৰ দ্বাৰা চিকিৎসা কৰাৰ পিছত S. sclerotiorum মাইচেলিয়াল বৃদ্ধিৰ প্ৰতিৰোধৰ হাৰ (%)। মানসমূহে পাঁচটা জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ গড় ± SD প্ৰতিনিধিত্ব কৰে (n = 5)। বিভিন্ন আখৰে চিকিৎসাৰ মাজত পৰিসংখ্যাগত পাৰ্থক্য বুজায় (p < 0.05)। (D, E) ক্ৰমে এল-অৰ্নিথাইন আৰু বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টিৰ প্ৰবিট মডেল ৰিগ্ৰেছন বিশ্লেষণ। প্ৰবিট মডেল ৰিগ্ৰেছন ৰেখাক এটা কঠিন নীলা ৰেখা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে, আৰু আস্থাৰ ব্যৱধান (৯৫%) এটা ডেছ ৰঙা ৰেখা হিচাপে দেখুওৱা হৈছে।
ইয়াৰ উপৰিও প্ৰবিট ৰিগ্ৰেছন বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল আৰু সংশ্লিষ্ট প্লটসমূহ সূচী ১ আৰু চিত্ৰ ২D,Eত দেখুওৱা হৈছে। চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, এল-অৰ্নিথাইনৰ গ্ৰহণযোগ্য ঢালৰ মান (y = 2.92x − 4.67) আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত উল্লেখযোগ্য পৰিসংখ্যা (Cox & Snell R2 = 0.3709, Nagelkerke R2 = 0.4998 আৰু p < 0.0001; চিত্ৰ 2D)-এ বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশকৰ তুলনাত এছ ৰিজ’লেক্স-টি (y = 1.96x − 0.99, কক্স এণ্ড স্নেল R2 = 0.1242, নাগেলকেৰ্কে R2 = 0.1708 আৰু p < 0.0001) (তালিকা ১)।
সূচী ১. এছ.
সামগ্ৰিকভাৱে, এল-অৰ্নিথাইনে (২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ) শোধন কৰা সাধাৰণ বীন গছত বগা ছাইৰ বিকাশ আৰু তীব্ৰতা যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে, শোধন নকৰা এছ. চমুকৈ ক’বলৈ গ’লে, যদিও চিকিৎসা নকৰা সংক্ৰমিত নিয়ন্ত্ৰণ উদ্ভিদৰ ৰোগৰ তীব্ৰতা ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পাইছিল (৫২.৬৭ ± ১.৫৩, ৮৩.২১ ± ২.৬১, আৰু ৯২.৩৩ ± ৩.০৬%), এল-অৰ্নিথাইনে সমগ্ৰ পৰীক্ষাটোত ৰোগৰ তীব্ৰতা (%) যথেষ্ট হ্ৰাস কৰিছিল (৮.৯৭ ± ০.১৫, ১৮.০০ ± চিকিৎসাৰ ৭, ১৪ আৰু ২১ দিনৰ পিছত (dpt) ক্ৰমে ১.০০, আৰু ২৬.৩৬ ± ৩.০৭) (চিত্ৰ ৩A)। একেদৰে যেতিয়া এছ.স্কলেৰ’টিঅ’ৰাম আক্ৰান্ত বীন গছক ২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ এল-অৰ্নিথাইনৰ দ্বাৰা শোধন কৰা হৈছিল, তেতিয়া ৰোগৰ অগ্ৰগতি বক্ৰৰ (AUDPC) তলৰ এলেকা চিকিৎসা নকৰা নিয়ন্ত্ৰণত ১২৭৪.৩৩ ± ৩৩.১৩ৰ পৰা ২৮১.০৩ ± ৭.৯৫লৈ হ্ৰাস পাইছিল, যিটো ধনাত্মক নিয়ন্ত্ৰণৰ ৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰতকৈ অলপ কম আছিল ৰিজ’লেক্স-টি ভেঁকুৰনাশক (১৮৩.৬১ ± ৭.৭১; চিত্ৰ ৩বি)। দ্বিতীয় পৰীক্ষাতো একে ধাৰা দেখা গৈছিল।
3. সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত Sclerotinia sclerotiorum দ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা সাধাৰণ বীনৰ বগা পচনৰ বিকাশৰ ওপৰত L-ornithine বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগৰ প্ৰভাৱ। (ক) ২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ এল-অৰ্নিথাইনৰ দ্বাৰা চিকিৎসা কৰাৰ পিছত সাধাৰণ বীনৰ বগা ছাইৰ ৰোগৰ অগ্ৰগতি বক্ৰ। (খ) এল-অৰ্নিথাইনৰ দ্বাৰা চিকিৎসা কৰাৰ পিছত সাধাৰণ বীনৰ বগা ছাইৰ ৰোগ অগ্ৰগতি বক্ৰ (AUDPC)ৰ তলৰ অঞ্চল। মানসমূহে পাঁচটা জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ গড় ± SD প্ৰতিনিধিত্ব কৰে (n = 5)। বিভিন্ন আখৰে চিকিৎসাৰ মাজত পৰিসংখ্যাগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য বুজায় (p < 0.05)।
২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ এল-অৰ্নিথাইন বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে ৪২ দিনৰ পিছত ক্ৰমান্বয়ে গছৰ উচ্চতা (চিত্ৰ ৪A), প্ৰতিজোপা গছৰ ডালৰ সংখ্যা (চিত্ৰ ৪B), আৰু প্ৰতিজোপা গছৰ পাতৰ সংখ্যা (চিত্ৰ ৪C) বৃদ্ধি কৰে। বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক ৰিজ’লেক্স-টি (৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ)ৰ দ্বাৰা অধ্যয়ন কৰা সকলো পুষ্টিৰ পৰিমাপত সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পৰিছিল যদিও ২৫০ মিলিগ্ৰাম/লিটাৰ এল-অৰ্নিথাইনৰ বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে অচিকিৎসাধীন নিয়ন্ত্ৰণৰ তুলনাত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলাইছিল (চিত্ৰ ৪A–C)। আনহাতে, এল-অৰ্নিথাইন চিকিৎসাই সালোক সংশ্লেষণ ৰঞ্জক পদাৰ্থ ক্ল’ৰ’ফিল এ (চিত্ৰ ৪D) আৰু ক্ল’ৰফিল বি (চিত্ৰ ৪E)ৰ পৰিমাণৰ ওপৰত কোনো বিশেষ প্ৰভাৱ পেলাব পৰা নাছিল, কিন্তু ঋণাত্মক নিয়ন্ত্ৰণ (০.৪৪ ± ০.০২ মিলিগ্ৰাম/গ্ৰাম fr wt) আৰু তুলনাত মুঠ কেৰটিনয়ডৰ পৰিমাণ (০.৫৬ ± ০.০৩ মিলিগ্ৰাম/গ্ৰাম fr wt) সামান্য বৃদ্ধি কৰিছিল ধনাত্মক নিয়ন্ত্ৰণ (০.৪৬ ± ০.০২ মিলিগ্ৰাম/গ্ৰাম fr wt; চিত্ৰ ৪F)। সামগ্ৰিকভাৱে এই ফলাফলসমূহে ইংগিত দিয়ে যে এল-অৰ্নিথাইন চিকিৎসা কৰা মাহজাতীয় শস্যৰ বাবে ফাইটোটক্সিক নহয় আৰু আনকি ইহঁতৰ বৃদ্ধিকো উদ্দীপিত কৰিব পাৰে।
4. সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত স্ক্লেৰটিনিয়া স্ক্লেৰ'টিঅ'ৰামৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত বীন পাতৰ বৃদ্ধিৰ বৈশিষ্ট্য আৰু সালোক সংশ্লেষণ ৰঞ্জক পদাৰ্থৰ ওপৰত বহিৰ্জাতীয় এল-অৰ্নিথাইন প্ৰয়োগৰ প্ৰভাৱ। (A) উদ্ভিদৰ উচ্চতা (চে.মি.), (B) প্ৰতিজোপা উদ্ভিদৰ ডালৰ সংখ্যা, (C) প্ৰতিজোপা গছৰ পাতৰ সংখ্যা, (D) ক্ল’ৰ’ফিলৰ a পৰিমাণ (mg g-1 fr wt), (E) ক্ল’ৰ’ফিল b ৰ পৰিমাণ (mg g-1 fr wt), (F) মুঠ কেৰটিনয়ডৰ পৰিমাণ (mg g-1 fr wt)। মানসমূহ হৈছে পাঁচটা জৈৱিক প্ৰতিলিপিৰ গড় ± SD (n = 5)। বিভিন্ন আখৰে চিকিৎসাৰ মাজত পৰিসংখ্যাগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য সূচায় (p < 0.05)।
ৰিএক্টিভ অক্সিজেন প্ৰজাতি (ROS; হাইড্ৰজেন পেৰাক্সাইড [H2O2] হিচাপে প্ৰকাশ কৰা) আৰু ফ্ৰী ৰেডিকেল (ছুপাৰ অক্সাইড এনিয়ন [O2•−] হিচাপে প্ৰকাশ কৰা)ৰ ইন চিটু হিষ্ট'কেমিকেল স্থানীয়কৰণে প্ৰকাশ কৰে যে এল-অৰ্নিথাইন (250 mg/L) ৰ বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে H2O2 (96.05 ± 5.33 nmol.g−1 FW) সঞ্চয় যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে; 5A) আৰু O2•− (32.69 ± 8.56 nmol.g−1 FW; 5B) দুয়োটা অচিকিৎসা কৰা সংক্ৰমিত উদ্ভিদ (173.31 ± 12.06 আৰু 149.35 ± 7.94 nmol.g−1 FW, ক্ৰমে) আৰু 50 mg/L বাণিজ্যিক ভেঁকুৰনাশক দ্বাৰা শোধন কৰা উদ্ভিদৰ সঞ্চয়ৰ তুলনাত ৰিজ’লেক্স-টি (ক্ৰমে ১৭০.১২ ± ৯.৫০ আৰু ১৫৭.০০ ± ৭.৮১ nmol.g−১ fr ​​wt) ৭২ ঘন্টাত। hpt ৰ অধীনত H2O2 আৰু O2•− ৰ উচ্চ মাত্ৰা জমা হয় (চিত্ৰ 5A, B)। একেদৰে টিচিএ ভিত্তিক মেলনডাইএলডিহাইড (এমডিএ) পৰীক্ষাই দেখুৱাইছে যে এছ স্ক্লেৰ’টিঅ’ৰাম আক্ৰান্ত বীন গছৰ পাতত এমডিএ (১১৩.৪৮ ± ১০.০২ nmol.g fr wt) অধিক মাত্ৰা জমা হয় (চিত্ৰ ৫C)। কিন্তু এল-অৰ্নিথাইনৰ বহিৰ্জাতীয় প্ৰয়োগে লিপিড পেৰাক্সাইডেচন যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে যাৰ প্ৰমাণ পৰিশোধন কৰা উদ্ভিদত এমডিএৰ পৰিমাণ হ্ৰাস পায় (৩৩.০৮ ± ৪.০০ nmol.g fr wt)।
5. সেউজগৃহৰ পৰিস্থিতিত সংক্ৰমণৰ 72 ঘন্টা পিছত এছ. (A) ৭২ hpt ত হাইড্ৰজেন পেৰাক্সাইড (H2O2; nmol g−1 FW), (B) ৭২ hpt ত ছুপাৰ অক্সাইড এনিয়ন (O2•−; nmol g−1 FW), (C) ৭২ hpt ত মেলনডাইএলডিহাইড (MDA; nmol g−1 FW), (D) ৭২ hpt ত মুঠ দ্ৰৱণীয় ফেনল (mg GAE g−1 FW), (E) ৭২ hpt ত মুঠ দ্ৰৱণীয় ফ্লেভন’ইড (mg RE g−1 FW), (F) ৭২ hpt ত মুঠ মুক্ত এমিনো এচিড (mg g−1 FW), আৰু (G) ৭২ hpt ত প্ৰ’লিনৰ পৰিমাণ (mg g−1 FW)। মানসমূহে ৫টা জৈৱিক প্ৰতিলিপি (n = ৫)ৰ গড় ± মানক বিচ্যুতি (গড় ± SD) প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। বিভিন্ন আখৰে চিকিৎসাৰ মাজত পৰিসংখ্যাগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰ্থক্য সূচায় (p < 0.05)।